İç Mimarlıkta Güncel Yaklaşımlar ve Mekansal Araştırmalar - Contemporary Approaches and Spatial Research in Interior Architecture
Özet
-
Anahtar Kelimeler: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı, Mekânsal Araştırmalar, İç Mekân Teorileri, Mekân-İnsan Etkileşimi, Mekânsal Algı ve Deneyim, Çevresel Psikoloji, Yazılım Mimari Tasarımı (Software Architecture), Çevik Yazılım Geliştirme Metodolojileri (Agile/Scrum), Hizmet Odaklı Mimari (SOA - Service-Oriented Architecture), Hizmetsiz Bilişim (Serverless Computing), Model Güdümlü Yazılım Geliştirme (MDD), Hizmet Kalitesi Metrikleri (QoS - Quality of Service), Yazılım Test ve Otomasyon Metodoloj
Konu Alanı
- A. İçindekiler
- ÖN BÖLÜM
-
Kapak PDF Görüntüle -
İçindekiler PDF Görüntüle -
Bölüm 1İÇ MİMARLIKTA MEKÂN KURAMI, ALGI VE DUYUSAL DENEYİM TASARIMI (Sayfa -)Zeynel Dündar*[Özet]
Özet
Bu çalışma, iç mimarlığın söylemi ile araçları arasındaki bir uyumsuzluktan yola çıkar. Disiplin mekânın deneyimle kurulduğunu tekrarlarken, plan, kesit, mahal listesi ve render mekânı hâlâ olaydan önce var olan sabit bir hacim olarak temsil etmektedir. Uyumsuzluğu gidermek yerine kaynağına inen çalışma şu soruyu sorar: bir yapının mekân olarak gerçekleşmesini sağlayan nedir? Cevap üç kayıttan geçerek aranır. İlki kavramsaldır ve olay ile vaka arasında bir ayrım kurar; ayrım Bernard Tschumi, Claude Romano ve Bernhard Waldenfels arasındaki kavramsal sürtünme korunarak geliştirilir. İkincisi tarihsel ve dilseldir; mekân, hayyiz ve mahal terimlerinin İslam düşüncesindeki konumunu inceleyerek mesleki dile sinmiş varsayımları açığa çıkarır. Üçüncüsü bu çerçeveyi Nizâmî'nin Heft Peyker'indeki yedi köşk anlatısı üzerinde sınar ve yedi hikâyeden yalnızca bir kısmının olay kavramına yaklaştığını gösterir. Buradan mekânsal ilişkilerin yapının maddi sürekliliğinden bağımsız olarak yeniden gerçekleşmesini adlandıran bir kavram önerilir: mekânın aralıklılığı. Varılan sonuç şudur: iç mimarlık olayı tasarlayamaz, ancak olayın gerçekleşebileceği aralığı tasarlayabilir ve çoğu zaman farkında olmadan o aralığı kapatmaktadır.
Anahtar Kelimeler: mekân kuramı, olay, mekânın aralıklılığı, iç mimarlık, fenomenoloji, mimari temsil
Bölümü Görüntüle -
Bölüm 2İç Mimarlıkta Tasarım Düşüncesinin Gelişimi: Eskiz, Maket ve Yaparak Düşünme Üzerine Bir Değerlendirme (Sayfa -)BEYTULLAH BEŞKAYA*[Özet]
Özet
İç mimarlıkta tasarım, yalnızca sonuç ürünün biçimlendirilmesine yönelik teknik bir üretim süreci değildir; algılama, yorumlama, deneme, karar verme ve yeniden değerlendirme eylemlerinin birlikte işlediği bilişsel ve yaratıcı bir süreçtir. Tasarımcının bilgi, deneyim ve imgelerden oluşan zihinsel birikiminin mekânsal bir öneriye dönüşebilmesi için görünür, değiştirilebilir ve üzerinde yeniden çalışılabilir hâle gelmesi gerekir. Bu nedenle çizim, eskiz, fiziksel model ve dijital temsil ortamları yalnızca düşüncenin sonucunu gösteren araçlar değil, düşüncenin kurulmasına ve geliştirilmesine katılan tasarım bileşenleri olarak ele alınabilir (Cross, 2006; Goldschmidt, 1994). Ching (2010) çizme eylemini düşüncenin görsel olarak kurulmasına olanak veren yaratıcı bir süreç olarak değerlendirirken, Cross (2006) görsel tasarım araçlarının fikirleri görünür temsillere dönüştürme, yeniden görme ve alternatif üretme yönündeki bilişsel işlevine dikkat çekmektedir.
Anahtar Kelimeler: İç Mimarlık, Tasarım Eğitimi, Yaparak Düşünme, Eskiz, Maket
Bölümü Görüntüle -
Bölüm 3Tipolojiden Mekânsal DNA'ya: THY Kampüsü İç Mekan Tasarımında Sistem, Kimlik ve Süreklilik (Sayfa -)Neşe Başak Yurttaş*[Özet]
Özet
Büyük ölçekli ve çok yapılı kurumsal yerleşkelerde farklı işlevlerin, kullanıcı profillerinin ve operasyonel gereksinimlerin ortak bir tasarım sistemi içinde ele alınması, iç mekân tasarımının temel problemlerinden biridir. Bu çalışma, 13 ana yapı ve yardımcı birimlerden oluşan Türk Hava Yolları Kampüsü’nün iç mekân tasarım sürecinde geliştirilen tipoloji temelli yaklaşımı incelemektedir. Yazarın tasarım koordinatörü olarak görev aldığı proje deneyimine dayanan çalışma; tasarım sunumları, uygulama çizimleri, teknik belgeler ve proje arşivi üzerinden uygulama temelli bir değerlendirme sunmaktadır. Süreçte tekrar eden mekân tipolojilerinin belirlenmesi, ortak ve özelleşmiş alanların ayrıştırılması ve bu alanlara ilişkin tasarım ilkelerinin bir tipolojik manuel aracılığıyla tanımlanması, kampüs genelinde ortak bir mekânsal karakterin oluşturulmasını sağlamıştır. Çalışmada “mekânsal DNA” olarak ifade edilen bu sistem, tasarım kararlarının farklı işlev ve kullanıcı koşullarına uyarlanabilmesini açıklayan analitik bir metafor olarak ele alınmaktadır. Kurumsal kimliğin havacılık kültürü ve aidiyet kavramları üzerinden mekâna aktarılması, OC Building ve özelleşmiş alanlar aracılığıyla incelenirken, tasarım sürekliliğinin teknik dokümantasyon ve disiplinlerarası koordinasyonla ilişkisi değerlendirilmektedir. Sonuç olarak çalışma, büyük ölçekli kurumsal projelerde tasarım bütünlüğünün ortak ilkelerin farklı mekânsal ve operasyonel koşullara uyarlanmasıyla sürdürülebileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Tipoloji Temelli Tasarım, Mekânsal DNA, Kurumsal Kimlik, İç Mekân Tasarımı, Tasarım Yönetimi
Bölümü Görüntüle -
Bölüm 4ENDÜSTRİ MİRASI OLARAK ÇUBUKLU SİLOLARI’NIN PALİMPSEST NİTELİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (Sayfa -)Ayşe Gülçin Ural*[Özet]
Özet
Bu çalışma, Beykoz Petrol Ofisi Dolum Tesisleri’nin 2024 yılında İBB Çubuklu Siloları Kültür, Sanat ve Yaşam Merkezi olarak yeniden işlevlendirilmesini palimpsest kavramı üzerinden değerlendirmektedir. Endüstri mirasının tarihi yapılar arasında ayrı bir değer alanı olarak geç fark edilmesi, bu yapıların taşıdığı teknolojik bilgi, emek tarihi ve kentsel hafızanın yeterince görünür olmasını engellemiştir. Palimpsest yaklaşımı ise mekânı, farklı dönemlere ait izlerin üst üste binerek korunduğu ve yeniden anlam kazandığı katmanlı bir alan olarak okumayı mümkün kılar. Araştırmada nitel bir yöntem izlenmiş; literatür ve arşiv taraması, yerinde gözlem, mekânsal analiz ile yeniden işlevlendirme öncesi ve sonrası durumunun karşılaştırılması birlikte kullanılmıştır. Elde edilen veriler, yapının geçmişini koruyan, dönüştüren ve yeni kullanımla ilişkilendiren unsurlar üzerinden hermenötik biçimde yorumlanmıştır. Bulgular, eski üretim boşluklarının kültürel işlevlere açılmasının geçmişi silmediğini; aksine endüstriyel hafızayı güncel kamusal deneyim içinde görünür kıldığını ortaya koymaktadır. Çubuklu Siloları bu yönüyle, geçmişin izlerinin bugünün mekânsal deneyiminde algılanabildiği bir palimpsest örneği olarak değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çubuklu Silolar, Endüstri Mirası, Mekânsal Katman, Palimpsest, Yeniden İşlevlendirme
Bölümü Görüntüle -
Bölüm 5KÜTÜPHANE İŞLEVİ İLE YENİDEN İŞLEVLENDİRİLEN TARİHİ YAPILARDA KÜLTÜREL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK (Sayfa -)Emine Yavuz Pakih*[Özet]
Özet
Bu çalışma, tarihî yapıların yeniden işlevlendirilerek kütüphane fonksiyonuna uyarlanmasının kültürel sürdürülebilirliğe olan katkılarını analiz etmeyi hedeflemektedir. Araştırmanın odak noktası olarak, halk arasında “Fatih’in Mahkemesi” adıyla bilinen yapının Üsküdar Yedi Güzel Adam ve Öncüleri Kütüphanesi şeklinde yeniden işlev kazandırılması bir vaka incelemesi bağlamında ele alınmıştır. Çalışmada, tarihî bir kamusal yapının kültürel bir işlevle bütünleşmesinin toplumsal belleğin devamlılığı, kültürel aktarım süreçleri ve kamusal erişim ağlarının güçlendirilmesi bağlamında nasıl bir süreklilik sağladığı tartışılmıştır.
Kültürel sürdürülebilirlik, yalnızca fiziksel yapının korunmasını değil, aynı zamanda kültürel değerlerin gelecek nesillere aktarımını ve toplumsal yaşam içerisindeki varlığının sürekliliğinin sağlanmasını kapsayan çok boyutlu bir kavram olarak ele alınmıştır. Bu çerçevede, kütüphane işlevi, entelektüel mirasın temsili, kültürel birikimin görünür kılınması ve genç kullanıcı gruplarına erişimin artırılması gibi açılardan değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, kütüphane işlevinin tarihî yapının kamusal kimliğinin korunmasına ve sürdürülmesine anlamlı bir katkı sağladığı ortaya konmuş; ancak kültürel sürdürülebilirliğin yalnızca mekânsal işlev değişimi ile sağlanamayacağı, bunun aynı zamanda içerik geliştirme politikaları ve sürekliliği güvence altına alan kamusal etkileşim dinamikleriyle desteklenmesi gerektiği tespit edilmiştir. Genel olarak bu çalışma, yeniden işlevlendirme süreçlerinde kütüphanelerin kültürel sürdürülebilirlik bağlamındaki potansiyelini tartışmaya açmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: yeniden işlevlendirme, mekansal adaptasyon, kütüphane
Bölümü Görüntüle -
Bölüm 6KENT İÇİNDE KENT: BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR HASTANESİ'NDE YÖN BULMA, ALGI VE DUYUSAL DENEYİM (Sayfa -)Soufi saylam*[Özet]
Özet
Türkiye'de Kamu-Özel İşbirliği modeliyle inşa edilen şehir hastaneleri, çok sayıda uzmanlık hastanesini tek bir yerleşkede toplayan megaölçekli yapılardır. Bu ölçek, kullanıcının mekânı algılama, zihinsel olarak haritalama ve hedefine ulaşma sürecini doğrudan etkilemektedir. Bu bölüm, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'ni bir "kent içinde kent" olarak ele alarak iç mekânlarını yön bulma, algı ve duyusal deneyim ekseninde incelemektedir.
Çalışmada nitel mekân analizi yöntemi benimsenmiştir. Yazar tarafından yerinde yapılan proje incelemeleri ve çekilen fotoğraflar, otoparktan hasta odasına uzanan bir kullanıcı rotası boyunca sıralanmıştır. Fotoğraflar, Lynch'in kent imgesi öğeleri, Weisman'ın okunabilirlik değişkenleri ve duyusal ipuçlarından oluşan bir çerçeveyle kodlanmıştır.
Bulgular, yapının kent ölçeğinden ana dolaşım aksına kadar güçlü bir okunabilirlik kurgusuna sahip olduğunu göstermektedir. Otoparkta başlayıp iç sokakta süren renk kodlu blok sistemi, gün ışığı alan atrium ve kafeteryadaki ağaç biçimli kolon yön bulmayı destekleyen başlıca öğelerdir. Buna karşın servis katlarındaki tekdüze koridorlar, ortak alanlarda tekrarlanan aynı armatür motifi ve acil alanlarındaki sınırlı duyusal koruma, okunabilirliğin ve duyusal konforun zayıfladığı noktalardır.
Çalışma, megaölçekli sağlık yapılarında okunabilirliğin ana aks düzeyinde başarıyla kurulabildiğini, ancak birim ölçeğine inildikçe zayıflama eğilimi gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bölüm, şehir hastaneleri için yedi algı temelli iç mekân tasarım ilkesi önererek sona ermektedir.
Anahtar Kelimeler: Başakşehir Çam Ve Sakura şehir hastanesi, yön bulma, okunabilirlik, duyusal deneyim, iyileştirici mekân, iç mekan
Bölümü Görüntüle -
Bölüm 7ÇALIŞMA ALANLARININ DÖNÜŞÜMÜNDE ÇOK FONKSİYONLU TASARIM VE UYGULAMAYA BİR ÖRNEK: MEZUNLAR DERNEĞİ VE KARİYER MERKEZİ (Sayfa -)Mehmet Noraslı*, Hatice Çınar[Özet]
Özet
Teknolojinin gelişimi, ekonomideki değişiklikler ve sosyal ve kültürel farklılıklar, çalışma alanlarını işlevsel açıdan farklı işlevlere ve biçimlere dönüştürüyor. Sabit bölme yüzeyleri ve rutin iş akışlarıyla karakterize edilen geleneksel ofis kavramıyla ilişkilendirilen çalışma yaklaşımı, değişen ve gelişen küresel sisteme uygun olarak evrim geçirerek esnek, hibrit ve çok işlevli çalışma alanlarına yerini bırakmıştır. Böylece, çalışma alanları farklı iş profillerine cevap verebilen ve disiplinler arası çalışmayı mümkün kılan esnek, hibrit ve çok işlevli bir mekânsal kavrama dönüşmüştür. Bu şekilde, çalışma alanları kurumların alanı paylaşmasını sağlar ve kapsamlı toplantı ve seminerlerin düzenlenebileceği, farklı iş akışı sistemlerinin barındırılabileceği ve danışmanlık, iletişim ve sosyalleşme gibi stresi azaltıcı faaliyetlerin sürdürülebileceği ortamlara dönüşür. Bu çalışma, verilen örnek üzerinden, günümüzde farklı ihtiyaçlara uygun olarak dönüşen çalışma alanlarının mekânda nasıl yansıdığını ve bu değişen alanların kullanıcılara işlevsel ve algısal boyutlarda ne tür fırsatlar sunduğunu ortaya koymaktadır. İşlevsellik, esneklik ve hibrit sistemler sonucu dönüşen çalışma alanlarına örnek olarak incelenen bu vaka çalışması, Selçuk Üniversitesi bünyesinde yer almakta olup, yazarlar tarafından tasarlanıp uygulanan Kariyer Planlama Merkezi ve Mezunlar Derneği'nin ortak kullanım alanını kapsamaktadır. Vaka çalışmasını oluşturan proje kapsamında, açık ve kapalı ofis sistemlerine dayalı karma ofis tipleri, toplanma ve çalışma alanları, sosyalleşme alanları ve öğrencilerin veya mezunların ortak projeler geliştirebileceği, araştırma yapabileceği, istihdama yönelik planlar yapabileceği ve benzeri tüm faaliyetleri yürütebileceği birimler ele alınmıştır. Çalışma, çağdaş çalışma kültürünün üniversite kampüslerindeki iç tasarım üzerindeki yansımalarını tartışarak yeni bir yaklaşım sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Activity-Based, Coworking Spaces, Flexible Working, Hybrid Working, Multifunctional Space, Transformation of Workspaces
Bölümü Görüntüle -
Bölüm 8FROM CHARACTER ANALYSIS TO ABSTRACT SPACE: CONCEPT-BASED LEARNING IN FIRST-YEAR INTERIOR ARCHITECTURE EDUCATION (Sayfa -)Mine Sungur*[Özet]
Özet
In the first year of interior architecture education, it is crucial for students to perceive space not merely as a physical and formal phenomenon, but also as a semantic, perceptual, and conceptual structure. This study examines a concept-based learning exercise conducted within the Interior Architecture Knowledge course, part of the first-year fall semester curriculum at the Selçuk University Faculty of Architecture and Design, Department of Interior Architecture. In this exercise, students were asked to analyze a chosen author, artist, or designer and transform that figure’s character traits, intellectual world, and life experiences into an abstract spatial composition based on open, semi-open, and enclosed spatial relationships. The process involved character analysis, concept identification, sketching, abstract model-making, and presentation. Conducted using a mixed-methods approach, the study involved 50 first-year students. Selected student works were qualitatively examined, while students’ perceptions of abstract thinking, spatial understanding, concept development, and the educational contribution of the exercise were evaluated through a questionnaire. The findings indicate that although students experienced varying levels of difficulty in generating abstract concepts and translating them into spatial language, their perceptions of the exercise’s contribution to conceptual and spatial thinking were predominantly positive. The qualitative findings also demonstrated that concepts derived from character and life experiences could be transformed into diverse visual/formal and spatial expressions. Overall, the study suggests that integrating character analysis, conceptualization, abstraction, and three-dimensional model-making can provide a pedagogical approach to supporting conceptual and spatial thinking in first-year interior architecture education.
Anahtar Kelimeler: interior architecture education, abstract spatial thinking, concept–space relationship, spatial awareness, concept-based learning
Bölümü Görüntüle -
Bölüm 9MÜZE İÇ MEKÂNLARINDA KAPSAYICI TASARIM: İSTANBUL MODERN ÖRNEĞİNDE BELGELENEN ERİŞİLEBİLİRLİK YAKLAŞIMLARI (Sayfa -)Ayse Bengisu Akdeniz*, Begüm ERÇEVİK SÖNMEZ[Özet]
Özet
Bu çalışma, kapsayıcı iç mimarlığı evrensel tasarım, erişilebilirlik ve kullanıcı çeşitliliği bağlamında ele alarak İstanbul Modern’in yeni müze binasına ilişkin belgelenen mekânsal özellikleri ve erişilebilirlik olanaklarını incelemektedir. Araştırma, doküman temelli nitel bir tek örnek olay çalışması olarak yürütülmüştür. Veri kaynaklarını müzenin kamuya açık kurumsal açıklamaları, ziyaretçi bilgilendirme belgeleri, kat şeması ve kaynağı belirlenebilir iç mekân fotoğrafları oluşturmaktadır. Yazılı veriler, literatürden geliştirilen fiziksel, duyusal ve bilişsel erişilebilirlik ölçütleri doğrultusunda yönlendirilmiş nitel içerik analiziyle değerlendirilmiş; mekânsal temsiller ve fotoğraflar, açıkça gösterdikleri özelliklerle sınırlı olarak incelenmiştir. Bulgular, kat ve işlev şemasının ziyaret öncesi mekânsal bilgi sunduğunu; hareket ve dinlenme desteklerinin, sesli ve betimlemeli turların ve farklı kullanıcı ihtiyaçlarına yönelik eğitim programlarının kurumsal belgelerde tanımlandığını göstermektedir. Bununla birlikte bu veriler, mekânsal düzenlemelerin teknik uygunluğunu, hizmetlerin sürekliliğini veya ziyaretçilerin bağımsız kullanım ve yön bulma deneyimlerini doğrulamamaktadır. Çalışma, mekânsal tasarım ile erişimi destekleyen hizmetlerin birlikte değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Araştırmanın katkısı, belgelenen olanakları kullanıcı ihtiyaçlarıyla ilişkilendiren ve her değerlendirmenin belge dayanağını ve yorum sınırlarını görünür kılan bir analitik çerçeve sunmasıdır. Bu çerçeve, gelecekte yerinde incelemeler ve kullanıcı katılımıyla yürütülecek araştırmalar için bir başlangıç sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kapsayıcı iç mimarlık, evrensel tasarım, müze erişilebilirliği, kullanıcı çeşitliliği, İstanbul Modern.
Bölümü Görüntüle -
Bölüm 10İç Mimarlıkta Malzemenin Biyotasarım, Döngüsellik ve Dirençlilik Bağlamında Yeniden Düşünülmesi (Sayfa -)Betul Unal*[Özet]
Özet
Yapılı çevrenin kaynak tüketimi ve atık üretimi, malzeme kararlarının yeniden düşünülmesini zorunlu kılmaktadır. Biyoloji temelli malzemeler bu tartışmada çoğunlukla geleneksel malzemelerin sürdürülebilir alternatifleri olarak konumlandırılmakta, ancak böyle bir yaklaşım malzeme kararının kuruluşunu değiştirmediği için dönüştürücü etkisi sınırlı kalmaktadır. Araştırma, iç mimarlıkta biyomalzeme seçimini kuramsal bir çerçevede ele almakta ve malzeme seçiminin ölçütleriyle tasarımcının kaynak, üretim, kullanım ve atıkla kurduğu ilişkiyi yeniden tanımlamaktadır. İnceleme, biyotasarımın komşu kavramlardan ayrıştırılması ve biyoloji temelli malzemelerin doğanın tasarım sürecine katılım düzeyine göre sınıflandırılması üzerinden ilerlemektedir. Bölüm, sürdürülebilirlik, döngüsellik ve dirençliliği birbirini kapsayan üç değerlendirme düzlemi olarak ele almakta ve iç mekân ölçeğine özgü altı boyutlu bir değerlendirme çerçevesi önerisiyle sonuçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: biyotasarım, biyoloji temelli malzeme, döngüsel tasarım, mekânsal dirençlilik
Bölümü Görüntüle
- B. Editör
-
Seval Yılmaz Dr. Öğr. Üyesi, /
- C. Dizinleme
-
Dizinleme durumu format ve baskıya göre değişiklik gösterebilir. Bazı dizinler yalnızca dijital sürümler için geçerlidir.
Yılmaz, S. (Ed.). (2026). İç Mimarlıkta Güncel Yaklaşımlar ve Mekansal Araştırmalar - Contemporary Approaches and Spatial Research in Interior Architecture. Vizetek Yayıncılık. https://doi.org/10.54637/vizetek.9786253824921
| DOI: |
| ISBN (Çevrim İçi):
978-625-382-492-1 |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |