MÜZE İÇ MEKÂNLARINDA KAPSAYICI TASARIM: İSTANBUL MODERN ÖRNEĞİNDE BELGELENEN ERİŞİLEBİLİRLİK YAKLAŞIMLARI
Özet
Bu çalışma, kapsayıcı iç mimarlığı evrensel tasarım, erişilebilirlik ve kullanıcı çeşitliliği bağlamında ele alarak İstanbul Modern’in yeni müze binasına ilişkin belgelenen mekânsal özellikleri ve erişilebilirlik olanaklarını incelemektedir. Araştırma, doküman temelli nitel bir tek örnek olay çalışması olarak yürütülmüştür. Veri kaynaklarını müzenin kamuya açık kurumsal açıklamaları, ziyaretçi bilgilendirme belgeleri, kat şeması ve kaynağı belirlenebilir iç mekân fotoğrafları oluşturmaktadır. Yazılı veriler, literatürden geliştirilen fiziksel, duyusal ve bilişsel erişilebilirlik ölçütleri doğrultusunda yönlendirilmiş nitel içerik analiziyle değerlendirilmiş; mekânsal temsiller ve fotoğraflar, açıkça gösterdikleri özelliklerle sınırlı olarak incelenmiştir. Bulgular, kat ve işlev şemasının ziyaret öncesi mekânsal bilgi sunduğunu; hareket ve dinlenme desteklerinin, sesli ve betimlemeli turların ve farklı kullanıcı ihtiyaçlarına yönelik eğitim programlarının kurumsal belgelerde tanımlandığını göstermektedir. Bununla birlikte bu veriler, mekânsal düzenlemelerin teknik uygunluğunu, hizmetlerin sürekliliğini veya ziyaretçilerin bağımsız kullanım ve yön bulma deneyimlerini doğrulamamaktadır. Çalışma, mekânsal tasarım ile erişimi destekleyen hizmetlerin birlikte değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Araştırmanın katkısı, belgelenen olanakları kullanıcı ihtiyaçlarıyla ilişkilendiren ve her değerlendirmenin belge dayanağını ve yorum sınırlarını görünür kılan bir analitik çerçeve sunmasıdır. Bu çerçeve, gelecekte yerinde incelemeler ve kullanıcı katılımıyla yürütülecek araştırmalar için bir başlangıç sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kapsayıcı iç mimarlık, evrensel tasarım, müze erişilebilirliği, kullanıcı çeşitliliği, İstanbul Modern.
Konu Alanı: Mühendislik -> Mimarlık -> İç Mimarlık
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
Candlin, F. (2003). Blindness, art and exclusion in museums and galleries. International Journal of Art & Design Education, 22(1), 100–110. https://doi.org/10.1111/1468-5949.00343
Connell, B. R., Jones, M., Mace, R., Mueller, J., Mullick, A., Ostroff, E., Sanford, J., Steinfeld, E., Story, M., & Vanderheiden, G. (1997). The principles of universal design (Version 2.0). North Carolina State University, The Center for Universal Design. https://design.ncsu.edu/wp-content/uploads/2022/11/principles-of-universal-design.pdf
Hsieh, H.-F., & Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277–1288. https://doi.org/10.1177/1049732305276687
Huang, Y., Zhang, J., Jin, X., & Fan, M. (2023). Understanding curators’ practices and challenge of making exhibitions more accessible for people with visual impairments. In Proceedings of the 25th International ACM SIGACCESS Conference on Computers and Accessibility (Article 10). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3597638.3608384
İstanbul Modern. (t.y.-a). Buluşma. https://www.istanbulmodern.org/egitim/ozel-egitim-gruplari/bulusma
İstanbul Modern. (t.y.-b). Dokunduğum Renk. https://www.istanbulmodern.org/egitim/ozel-egitim-gruplari/dokundugum-renk
İstanbul Modern. (t.y.-c). Grup gezinizi planlayın. https://www.istanbulmodern.org/contents/file/content/50/grup-gezisi-3272-6006262-62775-6750953.pdf
İstanbul Modern. (t.y.-d). Sanatın Sözleri. https://www.istanbulmodern.org/egitim/ozel-egitim-gruplari/sanatin-sozleri
İstanbul Modern. (t.y.-e). Yeni müze binası. https://www.istanbulmodern.org/kurumsal/yeni-muze-binasi
İstanbul Modern. (t.y.-f). “Yüzen Adalar” sanal tur. https://www.istanbulmodern.org/sergi/yuzen-adalar-sanal-tur
İstanbul Modern. (t.y.-g). Ziyaret rehberi. https://www.istanbulmodern.org/ziyaret/ziyaret-rehberi
Li, F. M., Zhang, L., Bandukda, M., Stangl, A., Shinohara, K., Findlater, L., & Carrington, P. (2023). Understanding visual arts experiences of blind people. In Proceedings of the 2023 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (Article 60, pp. 1–21). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3544548.3580941
Poria, Y., Reichel, A., & Brandt, Y. (2009). People with disabilities visit art museums: An exploratory study of obstacles and difficulties. Journal of Heritage Tourism, 4(2), 117–129. https://doi.org/10.1080/17438730802366508
Renzo Piano Building Workshop. (t.y.). Istanbul Modern. https://www.rpbw.com/project/istanbul-modern
Smithsonian Accessibility Program. (t.y.). Smithsonian guidelines for accessible exhibition design. https://www.sifacilities.si.edu/sites/default/files/Files/Accessibility/accessible-exhibition-design1.pdf
Steinfeld, E., & Maisel, J. L. (2012). Universal design: Creating inclusive environments. John Wiley & Sons.
United Nations. (2006). Convention on the rights of persons with disabilities. https://www.un.org/esa/socdev/enable/rights/convtexte.htm
World Health Organization. (2002). Towards a common language for functioning, disability and health: ICF. https://www.who.int/docs/default-source/classification/icf/icfbeginnersguide.pdf
Akdeniz, A. B. & ERÇEVİK SÖNMEZ, B. (2026). MÜZE İÇ MEKÂNLARINDA KAPSAYICI TASARIM: İSTANBUL MODERN ÖRNEĞİNDE BELGELENEN ERİŞİLEBİLİRLİK YAKLAŞIMLARI. In Yılmaz, S. (Ed.), İç Mimarlıkta Güncel Yaklaşımlar ve Mekansal Araştırmalar - Contemporary Approaches and Spatial Research in Interior Architecture (pp. -). Vizetek Yayıncılık. https://doi.org/10.54637/vizetek.9786253824921
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |