Çocuk Diş Hekimliğinde Temel Bilgiler ve Klinik Uygulamalar

Özet

Diş gelişimi ve erüpsiyonu, embriyonik dönemde başlayan ve odontogenez, kron ve kök gelişimi, erüpsiyon ve fonksiyonel dentisyonun oluşumunu kapsayan birbiriyle ilişkili biyolojik süreçlerdir. Diş germinin gelişimi, oral epitel ile ektomezenşim arasındaki karşılıklı etkileşimlerle düzenlenirken; mine ve dentin oluşumu, kök gelişimi ve periodontal dokuların organizasyonu ardışık gelişimsel mekanizmalarla gerçekleşir. Diş erüpsiyonu ise dental folikül aktivitesi, alveoler kemiğin yeniden şekillenmesi ve periodontal dokulardaki değişikliklerin koordinasyonunu gerektiren dinamik bir süreçtir. Süt ve sürekli dişlerin erüpsiyon zamanı ve sırası belirli bir gelişimsel düzen göstermekle birlikte popülasyon, cinsiyet, büyüme ve beslenme durumu ile prenatal, perinatal, sistemik ve lokal faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Süt dentisyonundan sürekli dentisyona geçişte fizyolojik kök rezorpsiyonu ve eksfoliasyon önemli rol oynar. Normal gelişimsel varyasyonların bilinmesi ve erüpsiyon zamanındaki sapmaların klinik ve gerektiğinde radyografik olarak değerlendirilmesi, fizyolojik farklılıkların patolojik erüpsiyon bozukluklarından ayırt edilmesi açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: odontogenez, diş gelişimi, diş erüpsiyonu, erüpsiyon kronolojisi, süt dişleri, sürekli dişler

Özet

Diş çürüklerinin erken dönemde teşhis edilmesi, özellikle çocuk hastalarda koruyucu ve minimal invaziv tedavilerin uygulanabilmesi açısından önemlidir. Çürük tanısında geleneksel olarak görsel, dokunsal ve radyografik yöntemler kullanılmakla birlikte, bu yöntemler başlangıç lezyonlarının belirlenmesinde yetersiz kalabilmektedir.

Teknolojik gelişmelerle birlikte fiber optik transilüminasyon (FOTI), dijital fiber optik transilüminasyon (DIFOTI), yakın kızılötesi transilüminasyon (NILT), optik koherens tomografi (OCT), elektriksel iletkenlik ölçümü, ultrason, lazer floresans ve nicel ışık etkili floresans (QLF) gibi yöntemler geliştirilmiştir. Bu yöntemler, erken demineralizasyonun belirlenmesine, lezyonların izlenmesine ve gereksiz radyasyon maruziyetinin azaltılmasına katkı sağlamaktadır.

Ayrıca terahertz görüntüleme, çok fotonlu mikroskopi, lazer taramalı konfokal mikroskopi ve kızılötesi termografi gibi gelişmekte olan teknolojiler, çürük tanısında yeni olanaklar sunmaktadır.

Sonuç olarak, hiçbir tanı yöntemi tek başına çürüğün tüm özelliklerini değerlendirmede yeterli değildir. Bu nedenle geleneksel ve güncel yöntemlerin birlikte kullanılması, erken ve doğru tanı konulmasını ve uygun tedavi yaklaşımının belirlenmesini desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler: ÇÜRÜK TESPİTİ, TANI YÖNTEMLERİ, ERKEN ÇÜRÜK TEŞHİSİ

Özet

Pulpa; Fiziksel, travma gibi mekanik faktörler ve kimyasal uyaranlara karşı savunma mekanizmalarını devreye sokup kendini koruma çalışan canlı bir dokudur.(Yong & Cathro, 2021) Pulpanın erken savunma sıcaklıklarında sıcak ve soğuk gibi termal uyaranlara karşı kısa süreli ağrılar gözlenirken hızlı bir şekilde spontan ve uzun ağrılar meydana gelebilir. Bu geri dönüşümsüz (geri genişletilemez) aşamalı olarak kanalın tedavisinin önerilmesine rağmen, günümüzde yapılan bu tedavi için hayati tedavi yapılabileceği görülmektedir.(Lin ve ark., 2020) günümüzde yapılan hastalıklarda pulpanın histopatolojik durumuyla klinik birimlerinin her zamanının birbiriyle uyumlu olamayacağı ortaya çıkabilmektedir. (Donnermeyer ve ark., 2023) Pulpadaki kapasitesinin keşfedilmesi ve pulpayla uyumlu biyomateryallerin eklenmesiyle birlikte vital pulpa tedavileri, kök kanal tedavisine kıyasla daha çok tercih edilmeye alınmaya dahil edilmeye.(Kahler ve ark., 2023)

Bu kitap bölümlerinin amacı, vital pulpa tedavilerini biyolojik temeller ve klinik uygulamalar üzerinden güncel literatür aracılığıyla kapsamlı bir şekilde ele almaktır.

Anahtar Kelimeler: vital pulpa tedavileri, pulpa, pulpitis, kalsiyum silikat esaslı materyaller

Özet

Diş çürüğü, dünya genelinde 621 milyonun üzerinde çocuğu etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Çocuk diş hekimliğinde restoratif tedavinin amacı kaybedilen doku bütünlüğünü, fonksiyonu ve estetiği yeniden kazandırmakla sınırlı değildir. Konforlu bir tedavi süreciyle ileride gelişebilecek diş hekimi korkusunu önlemek de bu amacın parçasıdır. Süt dişlerinin ince mine ve dentin yapısı, geniş pulpa odaları ve çocuk hastaların sınırlı kooperasyonu, bu dişlerle yapısal olarak uyumlu olmanın yanında remineralizasyonu ve pulpa canlılığını destekleyen materyalleri gerektirmektedir. Bu gereksinim, biyoaktif restoratif materyallere olan ilgiyi artırmıştır. Biyoaktif materyaller iyon salınımı, mineral çökelmesi, apatit tabakası oluşumu ve antimikrobiyal etki gibi mekanizmalarla dental dokulardan olumlu yanıt alabilmektedir. Bu bölümde çocuk diş hekimliğinde kullanılan başlıca biyoaktif restoratif materyaller olan cam iyonomer simanlar, giomerler, alkasitler ve biyoaktif kompozit rezinler; yapıları, biyoaktivite mekanizmaları, klinik performansları ve kullanım endikasyonları açısından ele alınmıştır. Cam iyonomer simanlar kimyasal bağlanma, florür salınımı ve biyouyumlulukları nedeniyle yaygın olarak kullanılmakla birlikte, düşük mekanik dayanımları kullanım alanlarını sınırlandırmaktadır. Giomerler S-PRG dolgu partikülleri aracılığıyla çoklu iyon salınımı ve florürle yeniden yüklenme özelliği göstermektedir. Alkasitler ise asit nötralize edici iyon salınımı ve basitleştirilmiş uygulama protokolleriyle öne çıkmaktadır. Biyoaktif kompozit rezinler de kompozitlerin mekanik dayanımını cam iyonomerlerin biyoaktivitesiyle birleştirmektedir. Sonuç olarak tüm klinik durumlara uygun tek bir ideal materyal bulunmamaktadır. Materyal seçimi hastanın çürük riski, yaşı, kooperasyon düzeyi ve kavitenin maruz kalacağı okluzal yükler birlikte değerlendirilerek vaka bazında yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Biyoaktif materyaller, çocuk diş hekimliği, cam iyonomer siman, giomer, alkasit

Özet

Çocuk diş hekimliğinde sedasyon, temel davranış yönlendirme yöntemleriyle güvenli ve birleştirilemeyen, kaydedilemeyen başvurulan ileri davranış yönlendirme seçeneklerinden biridir. Sedatif seçiminin tek seferde işlem başarısına göre yapılması uygun değildir; uygulama yolu çocuk tarafından, etkinin başlama ve devam süresi, derlenme, hemodinamik ve nefessal etkiler ile olası tedavinin yönetilebileceği klinik altyapı birlikte değerlendirilmelidir. Seçici alfa-2 adrenerjik reseptör agonisti olan deksmedetomidinin intranazal kullanımı, son yıllarda midazolama alternatif olarak artan sayıda pedodontik özellikler. 2025-2026 döneminde yayımlanan sistematik derleme ve meta-analizlerde iki ajan arasında işlem başarısı ve yeterli sedasyon açısından belirgin bir üstünlük gösterilmemiştir. Buna karşılık deksmedetomidinin daha geç başlayan ve daha uzun sürebilen bir sedasyon profiline sahip olduğu biliniyordu. 2026'da yayımlanan doğrudan karşılaştırmalı çapraz tasarımlı randomize çalışma da hasta kabulü ve davranış sonuçlarının çalışma tasarımı, yaş, işlem türü ve kullanılan gösterimlere göre değişme özellikleri. Mevcut veriler, deksmedetomidinin görece sınırsızsal dayanıklılığa göre bradikardi ve hipotansiyona yönelik sağlıklı izlendiğini düşündürmektedir. Sedasyon derinliğinin uygulama yoluyla garanti edilemeyeceği ve güvenli kullanım için uygun hasta seçimi, hava yolu değerlendirmeleri, eğitim ekibi, durdurma yetkisi ve işlem sonrasında gözlemin birlikte çalıştırılması vurgulanmıştır. Bu bölümde temel farmakoloji, intranazal uygulama, güncel karşılaştırmalı sonuçlar, klinik zamanlama, hasta seçimi, görünüm izleme, derlenme ve güvenlik birlikte ele alınmıştır. Çalışmalarda kullanılan dozlar reçete protokolüne dönüştürülmeden, kanıtın sınırları, yetkinliği ve güncel çerçeveli olarak tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Deksmedetomidin, midazolam, intranazal sedasyon, çocuk diş hekimliği, pedodonti, prosedürel sedasyon, davranış yönlendirme, hasta güvenliği

Özet

Çocuk diş hekimliğinde ağrı; fizyolojik süreçlerin yanı sıra çocuğun yaşı, gelişimsel özellikleri, önceki deneyimleri ve psikolojik durumundan etkilenen çok boyutlu bir deneyimdir. Bu nedenle ağrının doğru değerlendirilmesi ve etkili şekilde yönetilmesi, çocuk hastanın konforunun ve tedaviye uyumunun sağlanmasında önemli bir yere sahiptir.

Bu bölümde, çocuklarda ağrının temel mekanizmalarının açıklanması, ağrı değerlendirme yöntemlerinin incelenmesi ve klinik uygulamalarda kullanılan güncel ağrı yönetimi stratejilerinin bütüncül bir yaklaşımla ele alınması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda; çocuklarda ağrı algısı ve değerlendirme yöntemleri, davranışsal yaklaşımlar, konvansiyonel ve güncel lokal anestezi uygulamaları ile farmakolojik ağrı yönetimi güncel literatür ışığında değerlendirilmiştir.

Bölümün, çocuk diş hekimliğinde ağrının anlaşılması, uygun değerlendirme yöntemlerinin belirlenmesi ve etkili klinik yaklaşımların uygulanmasına yönelik güncel ve kapsamlı bir kaynak oluşturması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk diş hekimliği, dental ağrı, ağrı değerlendirme, ağrı yönetimi, lokal anestez

Özet

ÖZET

Çocuk diş hekimliğinde başarılı bir tedavi süreci, dental işlemlerin doğru uygulanmasının yanı sıra çocuğun psikolojik ve gelişimsel özelliklerinin dikkate alınmasını gerektirir. Dental korku ve kaygı; çocuğun yaşı, önceki deneyimleri, aile tutumları ve klinik çevre gibi birçok faktörden etkilenebilmekte ve tedavi sırasında iş birliğini güçleştirebilmektedir. Bu nedenle davranış yönlendirme, çocuk ile diş hekimi arasında güvene dayalı iletişimin kurulması, kaygının azaltılması ve olumlu dental deneyimlerin geliştirilmesi açısından çocuk diş hekimliğinin temel bileşenlerinden biridir.

Günümüzde davranış yönlendirme; iletişim temelli ve bireyselleştirilmiş yaklaşımlar çerçevesinde ele alınmakta, anlat–göster–uygula, pozitif pekiştirme, modelleme ve dikkati başka yöne çekme gibi temel yöntemlerin yanı sıra dijital uygulamalar, sanal gerçeklik ve diğer güncel yaklaşımlardan da yararlanılmaktadır. Gerektiğinde koruyucu stabilizasyon, sedasyon ve genel anestezi gibi ileri yöntemler de tedavi planına dahil edilebilmektedir. Bu bölümde çocuklarda dental korku ve kaygıyı etkileyen faktörler, davranışın değerlendirilmesi, güncel davranış yönlendirme yöntemleri, yöntem seçimi ve bu yaklaşımların tedavi sonuçları üzerindeki etkileri güncel bilimsel kanıtlar doğrultusunda ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk diş hekimliği, davranış yönlendirme, dental kaygı, dental korku, pediatrik dental tedavi

Özet

To understand human psychological processes and their behavioral manifestations, it is essential to understand the biological and physiological mechanisms underlying these processes. The regulation of behavior and physiological functions depends on the integrated activity of the nervous and endocrine systems. Whereas the endocrine system exerts relatively slow but long-lasting effects through hormones, the nervous system transmits information rapidly and directly via synaptic signaling. This biological framework shapes an individual's interaction with the environment and is particularly dynamic during early childhood due to the high degree of neuroplasticity. Within this context, psychology, as a scientific discipline devoted to the study of human behavior and the mental processes underlying it, plays an important role. This chapter aims to summarize the major psychological theories and developmental domains relevant to child development and to discuss their implications for clinical practice in pediatric dentistry.Understanding developmental psychology may facilitate age-appropriate communication and behavior guidance, and contribute to more effective, child-centered dental care.

Anahtar Kelimeler: behavior management, child psychology, dental anxiety, developmental stages.

Özet

Çocuk diş hekimliğinde başarılı bir tedavi süreci doğru tanı ve uygun klinik girişimlerin uygulanmasının yanı sıra çocuğun sürece uyum göstermesini, diş hekimi ile güvene dayalı bir ilişki kurabilmesini ve tedavi süresince kaygı ve korku olmadan uygulanan işlemlere uyum gösterebilmesini kapsamaktadır. Çocuk hastaların bilişsel, duygusal, sosyal düzeyleri yaşa ve gelişim dönemine bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Diş tedavisi sırasında gösterdikleri davranışlar da bireysel özelliklerine, yaşlarına, önceki deneyimlerine, aile tutumlarına, sosyal çevrelerine, tedavi ortamına bağlı olarak önemli ölçüde değişkenlik gösterebilmektedir. Bu nedenle davranış yönlendirme, çocuk diş hekimliğinin temel bileşenlerinden biri olarak kabul edilmekte ve tedavi başarısının önemli bir parçası olarak görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk diş hekimliği, davranış yönlendirme, hasta yönetimi

Özet

Davranış yönlendirme, çocuk diş hekimliğinde dental anksiyetenin azaltılması, hasta iş birliğinin artırılması ve olumlu dental deneyimlerin oluşturulması açısından temel bir klinik bileşendir. Anlat–göster–uygula, dikkat dağıtma, pozitif pekiştirme, duyarsızlaştırma ve kontrol algısının artırılması gibi geleneksel davranış yönlendirme teknikleri uzun yıllardır çocuk hastaların bireysel gereksinimlerine göre uygulanmaktadır. Günümüzde dijital teknolojilerdeki gelişmeler, bu tekniklerin temel prensiplerini değiştirmeden daha etkileşimli, kişiselleştirilmiş ve çocuk merkezli biçimde uygulanmasına olanak sağlamaktadır. Bu bölümde, güncel geleneksel davranış yönlendirme yaklaşımları ele alınarak sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, yapay zekâ destekli uygulamalar, dijital hikâyeleştirme ve animasyonlar, mobil uygulamalar ve oyunlaştırma ile sosyal robotların bu tekniklerle ilişkisi değerlendirilmiştir. Dijital teknolojiler; çocukların dental ortama ve işlemlere hazırlanmasını kolaylaştırabilmekte, dikkat dağıtma ve duyarsızlaştırmayı destekleyebilmekte, tedaviye katılımı ve kontrol hissini artırabilmekte ve bireyselleştirilmiş davranış yönlendirme yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlayabilmektedir. Bununla birlikte, teknolojik uygulamalar diş hekiminin klinik deneyiminin, iletişim becerilerinin ve çocukla kurduğu güven ilişkisinin yerini alan yöntemler olarak değil, geleneksel davranış yönlendirme tekniklerini destekleyen tamamlayıcı araçlar olarak değerlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk diş hekimliği, davranış yönlendirme, dental anksiyete, dijital teknolojiler, sanal gerçeklik, yapay zekâ

Özet

Antibiyotikler, çocuk diş hekimliğinde bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde önemli bir yere sahip olmakla birlikte, gereksiz veya uygunsuz kullanımları antimikrobiyal direnç ve ilaçlara bağlı advers olaylar açısından önemli bir sorun oluşturmaktadır. Bu derlemenin amacı, çocuk diş hekimliğinde sistemik antibiyotik kullanımına ilişkin güncel yaklaşımları; endikasyonlar, antibiyotik seçimi, pediatrik dozlama, profilaksi ve güvenlilik açısından değerlendirmektir. Pulpitis, apikal periodontitis, drene olan sinüs traktı ve lokalize intraoral şişlik gibi sistemik tutulumun bulunmadığı odontojenik durumlarda öncelikli yaklaşım enfeksiyon kaynağının lokal dental tedavi ile ortadan kaldırılmasıdır. Sistemik antibiyotikler ise yayılan enfeksiyon, sistemik bulgular veya belirli klinik risklerin varlığında dental tedaviye yardımcı olarak kullanılmalıdır. Antibiyotik seçiminde olası etkenler, enfeksiyonun şiddeti, hastanın tıbbi öyküsü, alerji durumu, yakın dönemdeki antibiyotik kullanımı ve güvenlilik profili dikkate alınmalı; mümkün olduğunca uygun dar spektrumlu ajanlar tercih edilmelidir. Pediatrik hastalarda doz vücut ağırlığına göre hesaplanmalı ve erişkin maksimum dozu aşılmamalıdır. Antibiyotik profilaksisi ise yalnızca enfektif endokardit veya enfeksiyon açısından uygun risk grubundaki hastalarda ve bakteriyemi oluşturma potansiyeli taşıyan dental işlemlerde düşünülmelidir. Güncel rehberler doğrultusunda doğru endikasyonun belirlenmesi, etkili kaynak kontrolü ve akılcı reçeteleme; gereksiz antibiyotik maruziyetinin ve antimikrobiyal direnç baskısının azaltılması açısından temel öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler: antibiyotik, çocuk diş hekimliği, antimikrobiyal direnç, odontojenik enfeksiyon, antibiyotik profilaksisi

Özet

Minimal invaziv diş hekimliği, diş çürüğünü erken teşhisle yöneterek restoratif işlemlerle mümkün olan genişlemeyi ve doğal diş dokusunu en üst düzeyde korumayı sağlar. Rezin infiltrasyonu, bu tedavi içinde yer alan ve madenin hipermineralize derinliğinin asitle uzaklaştırılmasının ardından düşük viskoziteli bir rezinin kapiller etkiyle lezyonların derinliklerindeki porlara ayrılmayla bunları tıkaması esasına dayanan mikro-invaziv bir tekniktir. Uzun yıllara dayanan in vitro ve in vivo incelemelerin bulunabileceği yöntem, Icon® adıyla klinik olarak sunulmaktadır. Teknik; Demineralize mineye mekanik destek sağlamakta, asit difüzyonunu engelleyerek çürük ilerlemesini sağlamakta ve katmana ait olan beyaz opak görünümü maskelemektedir. Klinik olarak değişen, rezin infiltrasyonunun kaviteleşmemiş proksimal lezyonların ilerlemesini durdurmada etkili olduğu ve bu etkilerin uzun dönemde korunduğu görülmektedir. Yöntem, ortodontik tedaviye bağlı beyaz nokta lezyonları, molar insizör hipomineralizasyonu (MIH), opasiteleri ve florozis lekelerinin estetik tedavisinde de başarıyla kullanılmaktadır. Tedaviye tabi tutulması; bölgelerin genişliği, operatör teknolojisinin özel eğitimi ve nem kontrolü gibi etkilerden etkilenmesi, sızıntının renk stabilitesi ise yöntemin geliştirilmeye açık yönlerinden biri olarak öne çıkarılması. Güncel araştırmalar, rezin infiltrasyonunun adeziv restorasyonları öncesinde ön işlem olarak MIH ve dentinogenezis imperfekta gibi maden yapısının bozulduğu ve travmatik maden çatlaklarının maskelenmesinde umut vadettiğinin ortaya çıktığını gösteriyor. Anestezi gerektirmeden ve tek seansta uygulanabilmesi, rezin infiltrasyonunu özellikle pediatrik ilaçlar için ucuz bir koruyucu ve estetik tedavi seçeneği hâline getirmektedir.

Anahtar Kelimeler: Rezin infiltrasyonu, Minimal invaziv diş hekimliği, Beyaz nokta lezyonu, Başlangıç mine çürüğü, Molar insizör hipomineralizasyonu, Florozis

Özet

Diş çürüğü çocukluk çağının en yaygın kronik hastalıklarından biridir. Özellikle erken çocukluk çağı çürüğü, küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorunu olmayı sürdürmektedir. Geleneksel restoratif tedavinin her hastada uygulanamaması, minimal invaziv yaklaşımlara olan ilgiyi artırmıştır. Gümüş diamin florür (GDF), gümüş iyonunun antibakteriyel etkisini florür iyonunun remineralizasyonu destekleyici etkisiyle birleştiren, topikal olarak uygulanan bir çürük durdurucu ajandır. Bu bölümde GDF'nin kimyasal yapısı ve etki mekanizmaları, piyasadaki preparatları, endikasyon ve kontrendikasyonları, mine ile dentin-pulpa kompleksi üzerindeki etkileri ve restorasyonların bağlanma dayanımına etkisi ele alınmıştır. Ayrıca klinik uygulama protokolü, siyah renklenmeyi azaltmaya yönelik potasyum iyodür kullanımı, avantaj ve dezavantajları ile toksisite açısından güvenlik sınırları güncel literatür ışığında değerlendirilmiştir. Mevcut kanıtlar, GDF'nin özellikle iş birliği kurulması güç, özel sağlık bakım gereksinimi olan ya da tedaviye erişimi kısıtlı çocuklarda çürük lezyonlarını durdurmada etkili, pratik ve güvenli bir seçenek olduğunu göstermektedir. Kalıcı siyah renklenme ise ajanın en önemli sınırlılığıdır. GDF'nin açık pulpaya doğrudan uygulanması kontrendikedir.

Anahtar Kelimeler: gümüş diamin florür, gdf, sdf, florozis, minimal invaziv diş hekimliği, çocuk diş hekimliği, pediatric dental caries, potasyum iyodür, çürük durdurma, pediatric dentistry

Özet

Süt dişlerinde geniş çürük lezyonları, travmatik doku kayıpları ve pulpa tedavisi sonrasında tam koronal restorasyonlar, dişin fizyolojik düşme zamanına kadar fonksiyonel olarak korunmasında önemli bir yere sahiptir. Çocuk diş hekimliğinde uzun yıllardır kullanılan paslanmaz çelik kuronlara ek olarak, artan estetik beklentiler ve materyal teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte prefabrike zirkonyum kuronlar, esnek polimer esaslı kuronlar ve 3D baskıyla üretilen rezin kuronlar gibi yeni seçenekler kullanıma girmiştir. Bu bölümde süt dişlerinde kullanılan güncel tam koronal restorasyon sistemleri; endikasyonları, kontrendikasyonları, klinik uygulama özellikleri, preparasyon gereksinimleri, avantajları ve sınırlılıkları açısından ele alınmıştır. Ayrıca anterior ve posterior süt dişlerinde kuron seçimini etkileyen klinik faktörler ile güncel bilimsel kanıtlar değerlendirilmiştir. Paslanmaz çelik kuronlar uzun dönem klinik kanıtlarıyla önemini korurken, zirkonyum kuronlar estetik gereksinimlerin ön planda olduğu olgularda yerleşik bir alternatif sunmaktadır. Esnek polimer ve 3D baskıyla üretilen rezin kuronlar ise umut verici yeni nesil seçenekler olmakla birlikte, uzun dönem klinik performanslarının belirlenmesi için daha fazla çalışmaya gereksinim vardır.

Anahtar Kelimeler: Süt dişleri, pediatrik kuronlar, paslanmaz çelik kuron, zirkonyum kuron, esnek polimer kuronlar, 3D baskılı rezin kuronlar

Özet

Pediatrik oral yumuşak doku lezyonları; reaktif, kistik, vasküler, benign tümör/tümör benzeri, enfeksiyöz ve ülseratif lezyonlar gibi geniş bir klinik spektrumu kapsar. Çocuk hastalarda tanısal ve tedavi yaklaşımları; büyüme ve gelişimin devam etmesi, yaşa bağlı işbirliği farklılıkları, anestezi riskleri ve ebeveyn/vasi onamının gerekliliği nedeniyle erişkinlerden farklılık göstermektedir. Bu bölümde pediatrik oral yumuşak doku lezyonlarının klinik değerlendirilmesi, sınıflandırılması ve tedavi yaklaşımları ele alınmış; özellikle irritasyon fibromu, pyojenik granülom, mukosel, ranula, vasküler lezyonlar, konjenital epulis ve rekürren aftöz ülserler üzerinde durulmuştur. Ayrıca cerrahi sırasında kanama kontrolü, postoperatif bakım ve olası komplikasyonların yönetimi ile klinik karar verme sürecini destekleyen olgu örneklerine yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk hastalar; Yumuşak doku lezyonları;

Özet

Odontojenik enfeksiyonlar diş dokularından köken alan, çürük, travma gibi sebeplerle ortaya çıkabilen önemli bir enfeksiyon türüdür. Başlangıç aşamasında müdahale edilmediğinde hızla ilerleyerek çevre yumuşak dokulara ve kemiğe yayılım gösterebilirler. Bu enfeksiyonlar ilerleyerek lokalize apse veya selülit formlarına dönüşürler ve uygun bir şekilde tedavi edilmediklerinde hayati tehlike oluşturabilirler. Medikal tedavi, etkene yönelik tedavi, fizik tedavi veya antimikrobiyal tedavi gibi çeşitli tedavi yöntemleri mevcuttur. Odontojenik enfeksiyonların tedavisinde amaç, enfeksiyon kaynağının elimine edilmesidir. Çocukların immün sistemi yeterince gelişmediğinden ve yaşa bağlı tedavi zorlukları göz önüne alındığında bu enfeksiyonların çocuklarda doğru yönetimi önemlidir. Bu kitap bölümünün amacı çocuklarda oluşabilecek apse çeşitlerini ve tedavi yaklaşımlarını güncel bilgiler ışığında değerlendirmektir.

Anahtar Kelimeler: Odontojenik enfeksiyon, Dental apse, Tedavi yaklaşımları