ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİNDE BİYOAKTİF RESTORATİF MATERYALLER: GELENEKSELDEN GÜNCELE KLİNİK YAKLAŞIMLAR
Özet
Diş çürüğü, dünya genelinde 621 milyonun üzerinde çocuğu etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Çocuk diş hekimliğinde restoratif tedavinin amacı kaybedilen doku bütünlüğünü, fonksiyonu ve estetiği yeniden kazandırmakla sınırlı değildir. Konforlu bir tedavi süreciyle ileride gelişebilecek diş hekimi korkusunu önlemek de bu amacın parçasıdır. Süt dişlerinin ince mine ve dentin yapısı, geniş pulpa odaları ve çocuk hastaların sınırlı kooperasyonu, bu dişlerle yapısal olarak uyumlu olmanın yanında remineralizasyonu ve pulpa canlılığını destekleyen materyalleri gerektirmektedir. Bu gereksinim, biyoaktif restoratif materyallere olan ilgiyi artırmıştır. Biyoaktif materyaller iyon salınımı, mineral çökelmesi, apatit tabakası oluşumu ve antimikrobiyal etki gibi mekanizmalarla dental dokulardan olumlu yanıt alabilmektedir. Bu bölümde çocuk diş hekimliğinde kullanılan başlıca biyoaktif restoratif materyaller olan cam iyonomer simanlar, giomerler, alkasitler ve biyoaktif kompozit rezinler; yapıları, biyoaktivite mekanizmaları, klinik performansları ve kullanım endikasyonları açısından ele alınmıştır. Cam iyonomer simanlar kimyasal bağlanma, florür salınımı ve biyouyumlulukları nedeniyle yaygın olarak kullanılmakla birlikte, düşük mekanik dayanımları kullanım alanlarını sınırlandırmaktadır. Giomerler S-PRG dolgu partikülleri aracılığıyla çoklu iyon salınımı ve florürle yeniden yüklenme özelliği göstermektedir. Alkasitler ise asit nötralize edici iyon salınımı ve basitleştirilmiş uygulama protokolleriyle öne çıkmaktadır. Biyoaktif kompozit rezinler de kompozitlerin mekanik dayanımını cam iyonomerlerin biyoaktivitesiyle birleştirmektedir. Sonuç olarak tüm klinik durumlara uygun tek bir ideal materyal bulunmamaktadır. Materyal seçimi hastanın çürük riski, yaşı, kooperasyon düzeyi ve kavitenin maruz kalacağı okluzal yükler birlikte değerlendirilerek vaka bazında yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Biyoaktif materyaller, çocuk diş hekimliği, cam iyonomer siman, giomer, alkasit
Konu Alanı: Diş Hekimliği -> Diş Hekimliği (diğer) -> Pedodonti
Abozaid, D., Azab, A., Bahnsawy, M. A., Eldebawy, M., Ayad, A., Soomro, R., Elwakeel, E., & Mohamed, M. A. (2025). Bioactive restorative materials in dentistry: A comprehensive review of mechanisms, clinical applications, and future directions. Odontology. https://doi.org/10.1007/s10266-025-01162-w
Amend, S., Seremidi, K., Kloukos, D., Bekes, K., Frankenberger, R., Gizani, S., & Krämer, N. (2022). Clinical Effectiveness of Restorative Materials for the Restoration of Carious Primary Teeth: An Umbrella Review. Journal of Clinical Medicine, 11(12), 3490. https://doi.org/10.3390/jcm11123490
Bhavana, K., Uloopi, K., Vinay, C., Chaitanya, P., Ramesh, M. V., & Ahalya, P. (2024). A Randomized Controlled Trial Evaluating the Clinical Performance of Bioactive Restorative Material and Resin-modified Glass Ionomer Cement in Carious Primary Molar Restorations. International Journal of Clinical Pediatric Dentistry, 17(10), 1109–1113. https://doi.org/10.5005/jp-journals-10005-2963
Colceriu Burtea, L., Prejmerean, C., Prodan, D., Baldea, I., Vlassa, M., Filip, M., Moldovan, M., (Moldovan), M.-A. L., Antoniac, A., Prejmerean, V., & Ambrosie, I. (2019). New Pre-reacted Glass Containing Dental Composites (giomers) with Improved Fluoride Release and Biocompatibility. Materials, 12(23), 4021. https://doi.org/10.3390/ma12234021
De Castilho, A. R. F., Rosalen, P. L., Oliveira, M. Y., Burga-Sánchez, J., Duarte, S., Murata, R. M., & Rontani, R. M. P. (2024). Bioactive Compounds Enhance the Biocompatibility and the Physical Properties of a Glass Ionomer Cement. Journal of Functional Biomaterials, 15(11), 332. https://doi.org/10.3390/jfb15110332
Gianolio, A., Beretta, M., Federici Canova, F., & Zaffarano, L. (2023). Beyond the Clinic: Why new bioactive restorative materials have really changed Paediatric Dentistry. EUROPEAN JOURNAL OF PAEDIATRIC DENTISTRY, 24(4), 292–296. https://doi.org/10.23804/ejpd.2023.24.04.02
Griffin, J. D. (n.d.). Unique Characteristics of the Giomer Restorative System.
Karaağaç Eskibağlar, B., İpek, İ., İlter Er, Ö., & Ayna, B. (2025). Restorative options for primary teeth in pediatric dentistry. Journal of Medical and Dental Investigations, 6(S1), e250070. https://doi.org/10.5577/jomdi.e250070
Kilinc, Z. E., Bengi, V. U., Savas, S., & Kucukyilmaz, E. (2026). Evaluation of bioactive restorative materials on cell viability using direct and extract methods. Brazilian Oral Research, 40, e017. https://doi.org/10.1590/1807-3107bor-2026.vol40.017
Laporte, C., Bourgi, R., Cuevas-Suárez, C. E., Kharouf, N., Hardan, L., Fernández-Barrera, M. Á., Dang, A. T., Haikel, Y., & Flores-Ledesma, A. (2026). Evaluation of Clinical Performance of Alkasite Restorative Materials: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Functional Biomaterials, 17(2), 93. https://doi.org/10.3390/jfb17020093
Lardani, L., Derchi, G., Marchio, V., & Carli, E. (2022). One-Year Clinical Performance of ActivaTM Bioactive-Restorative Composite in Primary Molars. Children, 9(3), 433. https://doi.org/10.3390/children9030433
Lopes, S., Lopes, P. C., Fidalgo-Pereira, R., Flores-Fraile, J., Veiga, N., & Gomes, A. T. P. C. (2025). Antimicrobial potential of bioactive resin composites in caries management: A systematic review of in vitro studies. Frontiers in Oral Health, 6, 1625977. https://doi.org/10.3389/froh.2025.1625977
Mutluay, M. S. (2016). Süt dişlerinde restoratif materyal seçimi ve etkileyen faktörler. Selcuk Dental Journal, 3(3), 151–151. https://doi.org/10.15311/1441.300071
Ozer, F., Irmak, O., Yakymiv, O., Mohammed, A., Pande, R., Saleh, N., & Blatz, M. (2021). Three-year Clinical Performance of Two Giomer Restorative Materials in Restorations. Operative Dentistry, 46(1), E60–E67. https://doi.org/10.2341/17-353-C
Rusnac, M. E., Gasparik, C., Irimie, A. I., Grecu, A. G., Mesaroş, A. Ş., & Dudea, D. (2019). Giomers in dentistry—At the boundary between dental composites and glass-ionomers. Medicine and Pharmacy Reports, 92(2), 123–128. https://doi.org/10.15386/mpr-1169
Shakil, B., Goswami, M., Saxena, A., Pathak, P., Balasubramania, S., Sangal, A., & Khanna, A. (2025). Clinical efficacy of various modifications of glass ionomer cement as a restorative material in primary teeth: A systematic review. Contemporary Pediatric Dentistry, 6(3), 200–210. https://doi.org/10.51463/cpd.2025.36
Singbal, K., Wei Shan, M. K., Dutta, S., & Kacharaju, K. R. (2022). Cention N Compared to Other Contemporary Tooth-Colored Restorative Materials in Terms of Fluoride Ion Releasing Efficacy: Validation of a Novel Caries-Prevention-Initiative by the Ministry of Health, Malaysia. Biomedical and Pharmacology Journal, 15(2), 669–676. https://doi.org/10.13005/bpj/2406
Spagnuolo, G. (2022). Bioactive Dental Materials: The Current Status. Materials, 15(6), 2016. https://doi.org/10.3390/ma15062016
Sulimany, A. M., Aldowsari, M. K., Bin Saleh, S., Alotaibi, S. S., Alhelal, B. M., & Hamdan, H. M. (2024). An In Vitro Assessment of the Shear Bond Strength of Alkasite Restorative Material in Primary Molars Compared with Glass Ionomer and Resin-Modified Glass Ionomer Restorations. Materials, 17(24), 6230. https://doi.org/10.3390/ma17246230
Theerarath, T., & Sriarj, W. (2022). An alkasite restorative material effectively remineralized artificial interproximal enamel caries in vitro. Clinical Oral Investigations, 26(6), 4437–4445. https://doi.org/10.1007/s00784-022-04407-y
Tohidkhah, S., Kermanshah, H., Ahmadi, E., Jalalian, B., & Ranjbar Omrani, L. (2022). Marginal microleakage and modified microtensile bond strength of Activa Bioactive, in comparison with conventional restorative materials. Clinical and Experimental Dental Research, 8(1), 329–335. https://doi.org/10.1002/cre2.534
Toz-Akalin, T., Öztürk-Bozkurt, F., Kusdemir, M., Özsoy, A., Yüzbaşıoğlu, E., & Özcan, M. (2023). Clinical Evaluation of Low-shrinkage Bioactive Material Giomer Versus Nanohybrid Resin Composite Restorations: A Two-year Prospective Controlled Clinical Trial. Operative Dentistry, 48(1), 10–20. https://doi.org/10.2341/21-155-C
Ünsal-Çalışkaner, M., & Lermi, A. E. (2026). Contemporary biomimetic and bioactive materials in paediatric dentistry: A narrative review. The Saudi Dental Journal, 38(7), 96. https://doi.org/10.1007/s44445-026-00206-3
Vrabie, A. T., Panaite, T., Dragomir, B. R., Stoleriu, S., Ghiorghe, A., Nica, I., Murariu, A., Andrian, S., & Iovan, G. (2026). Clinical Performance of High-Viscosity Glass Hybrid Restorative Systems in Posterior Teeth: A Scoping Review. Prosthesis, 8(7), 71. https://doi.org/10.3390/prosthesis8070071
Zailai, A., Mubarki, O., Alobaidan, A. N., Alenazi, S. A., Humedi, A. A., Alshahrani, K. M., Alfattah, K. M., Baobied, M. S., Alenizi, T., Eishan, A. A., Najmi, F. A., Akkam, S. A., Alfaify, R. M., Sowaidi, E. M., & Wasli, H. Y. (2026). Clinical Efficacy of Bioactive and Smart Restorative Materials in Preventing Secondary Caries: A Systematic Review and Meta-Analysis. Cureus. https://doi.org/10.7759/cureus.102221
Zhou, Y., Hiraishi, N., Shimada, Y., Wang, G., Tagami, J., & Feng, X. (2021). Evaluation of tooth demineralization and interfacial bacterial penetration around resin composites containing surface pre-reacted glass-ionomer (S-PRG) filler. Dental Materials, 37(5), 849–862. https://doi.org/10.1016/j.dental.2021.02.009
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |