Çocuklarda Antibiyotik Kullanımı
Özet
Antibiyotikler, çocuk diş hekimliğinde bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde önemli bir yere sahip olmakla birlikte, gereksiz veya uygunsuz kullanımları antimikrobiyal direnç ve ilaçlara bağlı advers olaylar açısından önemli bir sorun oluşturmaktadır. Bu derlemenin amacı, çocuk diş hekimliğinde sistemik antibiyotik kullanımına ilişkin güncel yaklaşımları; endikasyonlar, antibiyotik seçimi, pediatrik dozlama, profilaksi ve güvenlilik açısından değerlendirmektir. Pulpitis, apikal periodontitis, drene olan sinüs traktı ve lokalize intraoral şişlik gibi sistemik tutulumun bulunmadığı odontojenik durumlarda öncelikli yaklaşım enfeksiyon kaynağının lokal dental tedavi ile ortadan kaldırılmasıdır. Sistemik antibiyotikler ise yayılan enfeksiyon, sistemik bulgular veya belirli klinik risklerin varlığında dental tedaviye yardımcı olarak kullanılmalıdır. Antibiyotik seçiminde olası etkenler, enfeksiyonun şiddeti, hastanın tıbbi öyküsü, alerji durumu, yakın dönemdeki antibiyotik kullanımı ve güvenlilik profili dikkate alınmalı; mümkün olduğunca uygun dar spektrumlu ajanlar tercih edilmelidir. Pediatrik hastalarda doz vücut ağırlığına göre hesaplanmalı ve erişkin maksimum dozu aşılmamalıdır. Antibiyotik profilaksisi ise yalnızca enfektif endokardit veya enfeksiyon açısından uygun risk grubundaki hastalarda ve bakteriyemi oluşturma potansiyeli taşıyan dental işlemlerde düşünülmelidir. Güncel rehberler doğrultusunda doğru endikasyonun belirlenmesi, etkili kaynak kontrolü ve akılcı reçeteleme; gereksiz antibiyotik maruziyetinin ve antimikrobiyal direnç baskısının azaltılması açısından temel öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler: antibiyotik, çocuk diş hekimliği, antimikrobiyal direnç, odontojenik enfeksiyon, antibiyotik profilaksisi
Konu Alanı: Diş Hekimliği -> Diş Hekimliği (diğer) -> Diş Hekimliği
American Academy of Pediatric Dentistry. (2026a). Antibiotic prophylaxis for dental patients at risk for infection. In The reference manual of pediatric dentistry (2026–2027 ed.). American Academy of Pediatric Dentistry.
American Academy of Pediatric Dentistry. (2026b). Use of antibiotic therapy for pediatric dental patients. In The reference manual of pediatric dentistry (2026–2027 ed.). American Academy of Pediatric Dentistry.
Fouad, A. F., Abbott, P. V., Tsilingaridis, G., Cohenca, N., Lauridsen, E., Bourguignon, C., O'Connell, A., Flores, M. T., Day, P. F., Hicks, L., Andreasen, J. O., Cehreli, Z. C., Harlamb, S., Kahler, B., Oginni, A., Semper, M., & Levin, L. (2020). International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 2. Avulsion of permanent teeth. Dental Traumatology, 36(4), 331–342. DOI: 10.1111/edt.12573.
Lee, J. (2025). Antibiotic use in pediatric dentistry. Journal of the Korean Academy of Pediatric Dentistry, 52(1), 1–8. https://doi.org/10.5933/JKAPD.2025.52.1.1
Machuca-Portillo, C., Suárez-Marchena, C., Chandler-Gutiérrez, L., Barra-Soto, M. J., López-del Valle, L., & Segura-Egea, J. J. (2026a). Antibiotic prescribing patterns for pulpitis in pediatric dentistry: A systematic review and meta-analysis. Antibiotics, 15(6), 586. https://doi.org/10.3390/antibiotics15060586
Machuca-Portillo, C., Suárez-Marchena, C., Chandler-Gutiérrez, L., Barra-Soto, M. J., López-del Valle, L., & Segura-Egea, J. J. (2026b). Antibiotic prescribing practices for apical periodontitis and acute periapical abscess in children: A systematic review and meta-analysis. Journal of Clinical Medicine, 15(10), 3874. https://doi.org/10.3390/jcm15103874
Rajasekharan, S., Lygidakis, N., Cauwels, R., Declerck, D., Monteiro, J., & Parekh, S. (2025). Best clinical practise guidance for the use of antibiotics in children: An EAPD policy document. European Archives of Paediatric Dentistry, 26, 1037–1043. https://doi.org/10.1007/s40368-025-01068-9
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |