Hayvan Yetiştiriciliği ve Güncel yaklaşımlar | Zootekni, Genetik, Refah ve Biyoistatistik

Özet

Sığırların evcilleştirilmesi ve yeryüzüne yayılarak yetiştiriciliğin yaygınlaşması, insanlık tarihinin en önemli olaylarından birisi olup, sosyo-ekonomik gelişiminde kritik bir rol oynamıştır. Bos taurus ve Bos indicus farklı coğrafyalarda evcilleştirilmiş olmalarına rağmen genetik olarak yakın akrabadır ve melezlendiklerinde fertil ve melez azmanı döller verirler. Günümüzde geniş ölçüde kombinasyon melezlemesi yöntemi ile melezlenerek tropikal bölgelere uyum sağlayan et ve süt verim yönlü farklı sentetik ırklar elde edilmiştir. Bos taurus ırklarının yüksek süt ve et verimi potansiyeline sahip olması özelliği ile zebunun tropikal iklime adaptasyon özelliği, kene, kan parazitleri ve hastalıklara dayanıklılık özelliklerini bir araya getirmek yani kombine etmek amaçlanır. Et üretimi ve kalitesini artırmak ve melez azmanlığı elde etmek amacıyla zebu ırkları, etçi boğalarla çiftleştirilmekte ve kullanma melezlemesi metodu tropikal ve subtropikal bölgelerde başarılı şekilde uygulanmaktadır. Zebu sığırlarının sıcak iklimlere adaptasyon yeteneği ile taurin sığırlarının yüksek üretim verimliliği; dünya hayvancılığında küresel ısınmanın olumsuz etkilerine maruz kalmadan, sürdürülebilir bir üretim gerçekleştirebilmek açısından büyük önem taşımaktadır.

Bos indicus (zebu) ve Bos taurus sığırları morfolojik olarak hörgüç yapısı ve sarkık gerdan yapısı (dewlap, pale) ile birbirinden ayrılmaktadır. Bos indicus (zebu) ve Bos taurus sığırları aynı kromozom sayısına sahip olsalar da genetik yapı, karyotipik kromozomal özellikleri ve özellikle Y kromozomu farklılıkları bakımından birbirlerinden ayrılmaktadır. Zebu sığırları, tropikal iklim koşullarına uyum sağlayacak şekilde gelişmiş olup, yüksek sıcaklık, nem, parazitler ve hastalıklara karşı daha dayanıklıdır. Bu özellikleri sayesinde düşük metabolizma hızı ve gelişmiş termoregülasyon mekanizmaları ile sıcaklık stresine Bos taurus’a göre daha iyi adapte olurlar. Küresel ısınma nedeniyle çevre sıcaklıklarının artması, yağış miktarlarının azalması ve buna bağlı olarak yem bitkisi üretiminin yetersiz kalması, Dünya’da ve Türkiye’de hayvansal üretimi olumsuz etkileyecektir. Bu durum karşısında, ilerleyen yıllarda sıcaklık stresine daha dayanıklı, zorlu çevre koşullarına uyum sağlayabilen hayvan ırklarına olan ilginin artması beklenmektedir. Özellikle Zebu (Bos indicus) gibi ısı toleransı yüksek ırklar, sürdürülebilir hayvancılık açısından birçok ülke için gelecekte daha önemli hale gelecektir.

Anahtar Kelimeler: bos indicus, zebu, sığır, sıcak stresi

Özet

-

Anahtar Kelimeler: biyogüvenlik, süt sığırı yetiştiriciliği

Özet

-

Anahtar Kelimeler: biyogüvenlik, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği

Özet

Türkiye has an important position in the world with its biological diversity and native animal breeds. Among the domestic animal breeds, domestic goose breeds come to the fore. Domestic Turkish geese have been bred for years, especially in Nature Anatolia, Central Anatolia and Black Sea regions, thanks to their economic contributions. In contrast, increases in industrial production have revealed significant threats such as habitat destruction and loss of genetic diversity. This affects both biodiversity and sustainable animal production systems. In this context, it is important to protect domestic genetic resources and to conduct comprehensive genetic analyses.

In this context, when the relevant literature was examined, it was seen that the traditional methods used (mtDNA and microsatellites) were limited in performing in-depth analysis. However, large-scale analyses such as the pan-genome allow for a better understanding of evolutionary processes and genetic diversity. In this study, the importance of the pan-genome approach in better understanding the genetic structure of Turkish native geese and protecting the genetic heritage was evaluated. In this context, the differences of Pan-Genome analysis from other methods, its importance for Türkiye and its applicability in geese were mentioned. In conclusion, the molecular basis of the genetic diversity, adaptation potential and phenotypic variation of Turkish native geese was emphasized with the Pan-Genome approach, and a scientific infrastructure and roadmap for future genomic studies and breeding programs were presented.

Anahtar Kelimeler: Pan-genome, Goose, Genetic diversity, Native Turkish geese, Genomic resources

Özet

Bal arıları (Apis mellifera), tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, biyolojik çeşitliliğin korunması ve ekosistem hizmetlerinin devamlılığı açısından kritik öneme sahip tozlayıcılardır. Ancak son yıllarda iklim değişikliği, habitat kaybı, çevresel kirlilik, pestisit kullanımı, hastalıklar ve parazitler gibi çok sayıda stres faktörü bal arısı kolonilerinin sağlığını tehdit etmektedir. Bu bölümde, iklim değişikliğinin bal arısı kolonileri üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Artan sıcaklıklar, değişen yağış rejimleri ve aşırı hava olayları; çiçeklenme dönemlerini, nektar ve polen kaynaklarının sürekliliğini, arıların beslenme davranışlarını ve koloni içi fizyolojik süreçleri etkileyerek koloni dayanıklılığını azaltmaktadır. Ayrıca iklim değişikliğinin hastalık ve parazit baskısını artırması, pestisit maruziyetini dolaylı olarak yükseltmesi ve arı ürünlerinde kirletici birikimine yol açması hem arı sağlığı hem de gıda güvenliği açısından önemli riskler oluşturmaktadır. Bal, polen, propolis ve balmumu gibi arı ürünleri çevresel değişimlerin biyolojik göstergeleri olarak değerlendirilebilmekte ve çevresel izleme çalışmalarında önemli rol oynamaktadır. Sonuç olarak, bal arısı koloni sağlığının korunabilmesi için iklim değişikliğine uyumlu, sürdürülebilir arıcılık uygulamalarının geliştirilmesi ve çevresel risklerin bütüncül yaklaşımlarla yönetilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bal arıları (Apis mellifera), iklim değişikliği, koloni sağlığı, stres