Plastik Sanatlarda Dönüşen Malzeme ve Genişleyen Sınırlar

Plastik sanatlar, tarihsel süreç içerisinde malzemeyi yalnızca bir üretim aracı olarak değil, anlam üretiminin etkin bir öznesi olarak konumlandırmıştır. Günümüzde ise malzeme; dijital teknolojiler, sürdürülebilir üretim biçimleri, mekânsal deneyimler ve kültürel-politik bağlamlar aracılığıyla yeniden şekillenmektedir. Bu dönüşüm, disiplinler arası bir tartışma alanını ve plastik sanatların tüm alanlarını kesen ortak bir problematiği gündeme taşımaktadır.

Bu E-kitap, malzemenin dönüşümünü merkeze alarak plastik sanatlarda teknik, kavramsal, dijital, mekânsal ve kültürel değişimleri çok yönlü biçimde ele alan özgün bölüm çalışmalarına açıktır. Seramikten heykele, resimden cam sanatına; metalden baskıya, dijital–analog hibrit üretimlerden mekâna özgü yerleştirmelere kadar tüm disiplinlerden araştırmacıların, sanatçıların ve akademisyenlerin katkıları beklenmektedir.

E-Kitap, şu türde çalışmalara açıktır:

• Akademik araştırma makaleleri
• Sanatçı pratiklerini ele alan analitik/metinsel katkılar
• Uygulama temelli araştırmalar
• Kavramsal ve teorik tartışmalar

Aşağıdaki beş ana tema ve kapsam maddeleri çerçevesinde yapılacak başvurular değerlendirmeye alınacaktır. Başvuru aşamasında temanın belirtilmesi (Örnek: Bu çalışma TEMA 3 kapsamında hazırlanmıştır) bölüm yerleştirmesi ve editoryal değerlendirme süreci açısından önem arz etmektedir:

TEMA 1. Beden, Dokunma ve Varlık Üzerinden Malzemenin Ontolojisi
Bu bölüm, malzemeyi üretim sürecinin edilgen bir bileşeni olarak değil; kendi direnci, potansiyeli ve bilgisi olan aktif bir özne olarak ele alan kuramsal tartışmalara odaklanmaktadır. Dokunsal bilginin üretimdeki rolü, beden–malzeme ilişkisi, yeni maddesellik yaklaşımları, zanaat bilgisinin çağdaş kuramsal çerçevelerle kesişimi ve malzemenin varlık rejimine dair felsefi okumalar bu başlık altında değerlendirilecektir.

Odağı:
Malzemeyi pasif bir araç değil, üretim sürecinin etkin bir bileşeni olarak ele alan kuramsal yaklaşımlar.

TEMA 2. Gelenekselden Çağdaşa Üretim Mantığı ve Teknik Bilginin Dönüşümü
Plastik sanatlarda teknik bilgi, tarihsel süreklilik gösteren; ancak çağdaş üretim pratikleriyle sürekli yeniden yorumlanan bir alandır. Bu bölüm; geleneksel tekniklerin güncel uygulamalarla kesiştiği noktaları, ustalık bilgisinin çağdaş sanat pratiklerindeki yerini, teknik bilginin pedagojik dönüşümünü ve farklı disiplinlerin ortak teknik paydalarını inceleyen çalışmalara açıktır. Bölüm, uygulamalı, tarihsel ve eğitsel perspektifleri birlikte ele alır.

Odağı:
Plastik sanatlarda geçmişten bugüne teknik bilginin, el işçiliğinin, ustalık birikiminin ve pedagojik yöntemlerin dönüşümü.

TEMA 3. Dijital Malzeme ve Yeni Üretim Teknolojileri
Dijitalleşen üretim süreçleri, malzeme kavramının yeniden düşünülmesini zorunlu kılmaktadır. 3D baskı, CNC, robotik sistemler, dijital modelleme, yapay zekâ destekli karar süreçleri, sanal nesneler ve hibrit üretim yöntemleri bu bölümün temel odak alanlarını oluşturmaktadır. Dijital teknolojilerin plastik sanatlarda yarattığı teknik, estetik ve kavramsal dönüşüme ilişkin çalışmalar bu başlık altında değerlendirilecektir.

Odağı:
Analog malzeme bilgisinin dijital teknolojilerle etkileşimi ve ortaya çıkan yeni üretim biçimleri.

TEMA 4.: Yerleştirme, Bağlam ve Mimari Etkileşim ile Dönüşen Mekân ve Malzeme
Malzemenin mekânla kurduğu ilişki, hem fiziksel hem de kavramsal bir üretim alanı yaratmaktadır. Bu bölüm; mekâna özgü işler, mimari yüzey ve boşlukla ilişki kuran üretimler, enstalasyon pratiklerinde malzeme politikaları, iç–dış mekân etkileşimleri ve bağlam temelli okumalar üzerine hazırlanan araştırma ve sanatçı yazılarını kapsamaktadır.

Odağı:
Malzemenin mekânla ilişkilenme biçimleri ve mekâna özgü üretim pratikleri.

TEMA 5. Ekolojik, Kültürel ve Politik Bağlamda Malzeme
Malzeme, yalnızca fiziksel değil; ekolojik, kültürel ve politik anlam örgüleri içerisinde şekillenen bir unsurdur. Bu bölümde sürdürülebilir malzeme kullanımı, atık ve dönüşüm estetiği, biyo-materyaller, malzemenin kültürel hafızadaki yeri, üretim etiği, temsil politikaları ve nesnenin toplumsal anlamları üzerine eleştirel yaklaşımlar ele alınacaktır.

Odağı:
Malzemenin yalnızca fiziksel değil kültürel, toplumsal ve etik bir mesele olarak ele alınması.