BOQ - Kitap Yönetim Sistemi
Açık Arşiv Girişimi • Kitap Başvurusu •
Kitap Bölümü

YEŞİL KENTLERE ULAŞMAK VE YEŞİL İNSAN PROFİLİ OLUŞTURMAK

ışık tunçel
Öğr. Gör., Akdeniz Üniversitesi
Bu Bölüme Atıf Yap
Erişim Durumu
Özel Erişim
Yayınlanma Tarihi
26 October 2026
Sayfa Sayısı
324-336
DOI

Özet

Kentleşme, 21. yüzyılın en belirleyici demografik ve mekânsal dönüşümlerinden biri olurken nüfus, çevre ve iklim değişikliği arasındaki ilişki giderek daha karmaşık bir hâl almaktadır. Kentler ekonomik faaliyetlerin, enerji tüketiminin, ulaşımın, konutlaşmanın ve tüketimin yoğunlaştığı mekânlar olduğu kadar iklim değişikliğinin etkilerine en fazla maruz kalan alanlardan da biridir. Bu nedenle sürdürülebilir kentleşme yalnızca fiziksel çevrenin dönüştürülmesiyle değil, kentte yaşayan insanların davranış, değer, farkındalık ve katılım biçimlerinin de dönüşümüyle birlikte ele alınmalıdır. Bu bölümde "yeşil kent" kavramı coğrafi, çevresel, ekonomik ve toplumsal boyutlarıyla incelenmekte ve yeşil kentlerin sürdürülebilirliğinin "yeşil insan" profiliyle tamamlanabileceği ileri sürülmektedir.

Bölümün temel özgün katkısı, çevresel bilgi, farkındalık, değer, davranış, katılım ve savunuculuk boyutlarını bir araya getiren Yeşil İnsan Profili Modeli'nin geliştirilmesidir. Model, bireyi yalnızca çevre dostu tüketici olarak değil, yaşadığı kentin ekolojik, sosyal ve yönetsel dönüşümüne katkıda bulunan aktif bir çevresel yurttaş olarak ele almaktadır. Bölümde ayrıca Antalya, Akdeniz iklimi, hızlı nüfus artışı, turizm, su kaynakları, enerji tüketimi, sıcaklık artışı, yeşil alan yönetimi ve iklim dirençliliği açısından örnek vaka olarak değerlendirilmektedir. Antalya Büyükşehir Belediyesinin mevcut sürdürülebilir enerji ve iklim politikaları, kent ölçeğinde yeşil dönüşümün somut uygulama alanlarını göstermektedir. Son olarak, kentlerin yalnızca altyapı performansını değil, vatandaşların sürdürülebilir davranış ve katılım düzeyini de ölçebileceği Yeşilkent–Yeşil İnsan Endeksi önerilmektedir. Endeks; çevresel bilgi ve farkındalık, enerji, su, ulaşım, tüketim ve atık, doğa ile ilişki, katılım ve savunuculuk olmak üzere sekiz boyuttan oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yeşil kent, sürdürülebilir kentleşme, yeşil insan, çevresel vatandaşlık, çevresel davranış, iklim değişikliği, kent nüfusu, Antalya, yeşil dönüşüm.

Konu Alanı: Biyoloji -> Biyoloji (diğer) -> Ekoloji

Bu Bölüme Atıf Yap
tunçel, ı. (2026). YEŞİL KENTLERE ULAŞMAK VE YEŞİL İNSAN PROFİLİ OLUŞTURMAK. In SARI, C. (Ed.), Beşeri ve İktisadi Coğrafya Çalışmaları (pp. 324-336). Vizetek Yayıncılık. https://doi.org/10.54637/vizetek.9786253825393

  • Akarsu, F. (2020). Yeşil - Sürdürülebilir yaşam ve iklim. A7 Kitap. [Google Scholar]
  • Antalya Büyükşehir Belediyesi. (2024). Antalya şehri afet riskini azaltma ve iklime uyum eylem planı. Antalya Büyükşehir Belediyesi. [Google Scholar]
  • Antalya Büyükşehir Belediyesi. (2025). 2025–2029 stratejik plan. Antalya Büyükşehir Belediyesi. [Google Scholar]
  • Antalya Büyükşehir Belediyesi. (2026a). Sera gazı azaltımı ve iklim değişikliğine uyum. Antalya Büyükşehir Belediyesi. [Google Scholar]
  • Antalya Büyükşehir Belediyesi. (2026b). Sıcak iklim çim türleri ve su verimliliği. Antalya Büyükşehir Belediyesi. [Google Scholar]
  • European Commission. (2024). EU Mission: Climate-Neutral and Smart Cities. European Commission. [Google Scholar]
  • European Commission. (2025). EU Cities Mission marks milestone: 103 cities now labelled on the path towards climate neutrality. European Commission. [Google Scholar]
  • Goyal, S., & Goyal, P. (2024). The evolution of pro-environmental behavior research in three decades using bibliometric analysis. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 31(5), 4133–4153. [Google Scholar]
  • Hadjichambis, A. Ch., Paraskeva-Hadjichambi, D., Sinakou, E., Adamou, A., & Georgiou, Y. (2022). Green cities for environmental citizenship: A systematic literature review of empirical research from 31 green cities of the world. Sustainability, 14(23), Article 16223. [Google Scholar]
  • Intergovernmental Panel on Climate Change. (2023). Climate change 2023: Synthesis report. IPCC. [Google Scholar]
  • OECD. (2024). Open government for the green transition. OECD Publishing. [Google Scholar]
  • Sánchez Flores, R., Serrano Rodríguez, R., & diğerleri. (2024). Are we doing enough to understand our relationship with the environment? A bibliometric analysis of the instruments that evaluate pro-environmental behavior. Sustainable Development. [Google Scholar]
  • Tunçel, I. (2022). Turizme yeşil ışık: Elektrikli ulaşım. İçinde Disipliner perspektiften sürdürülebilir turizm. İksad Yayınevi. [Google Scholar]
  • Türkiye İstatistik Kurumu. (2026). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçları, 2025. TÜİK. [Google Scholar]
  • United Nations Environment Programme. (2024a). Global resources outlook 2024: Bend the trend—Pathways to a liveable planet as resource use spikes. UNEP. [Google Scholar]
  • United Nations Environment Programme. (2024b). Emissions gap report 2024. UNEP. [Google Scholar]
  • United Nations Human Settlements Programme. (2024). World cities report 2024: Cities and climate action. UN-Habitat. [Google Scholar]
  • White, K., Habib, R., & Hardisty, D. J. (2019). How to SHIFT consumer behaviors to be more sustainable: A literature review and guiding framework. Journal of Marketing, 83(3), 22–49. [Google Scholar]
  • World Health Organization. (2024a). Monitoring noncommunicable diseases and injuries: A baseline assessment in 20 cities. WHO. [Google Scholar]
  • World Health Organization, & International Union for Conservation of Nature. (2024b). Nature-based solutions for health: Leveraging biodiversity to create health-promoting environments. WHO & IUCN. [Google Scholar]
    • Kitap
    Beşeri ve İktisadi Coğrafya Çalışmaları
    Kitap Bölümü (PDF)
    YEŞİL KENTLERE ULAŞMAK VE YEŞİL İNSAN PROFİLİ OLUŞTURMAK
    Özel Erişim
    Bu Bölüme Atıf Yap:
    tunçel, ı. (2026). YEŞİL KENTLERE ULAŞMAK VE YEŞİL İNSAN PROFİLİ OLUŞTURMAK. In SARI, C. (Ed.), Beşeri ve İktisadi Coğrafya Çalışmaları (pp. 324-336). Vizetek Yayıncılık. https://doi.org/10.54637/vizetek.9786253825393
    Kitap:
    Beşeri ve İktisadi Coğrafya Çalışmaları
    Yayınevi:
    Vizetek Yayıncılık