YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ SONRASI ACİLLER: OHSS, HETEROTOPİK GEBELİK VE OPU KOMPLİKASYONLARI
Özet
Yardımcı üreme teknikleri her yıl daha yaygın biçimde kullanılmakta ve çoğu işlem güvenle tamamlanmaktadır; ancak tedavinin kendine özgü acil tabloları vardır. Bu bölümde bu tabloların üçü —ovaryan hiperstimülasyon sendromu, heterotopik gebelik ve yumurta toplama işlemine bağlı komplikasyonlar— ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Ovaryan hiperstimülasyon sendromu başlığında sıklık ve risk etkenleri, damar geçirgenliğindeki artışa dayanan gelişim mekanizması, erken ve geç tip ayrımı ile hafiften kritiğe uzanan şiddet sınıflaması tabloyla sunulmuştur. Klinik bulgular, ultrasonografik ve laboratuvar değerlendirmesi, tromboemboli, plevral sıvı, böbrek işlev bozukluğu ve over torsiyonu gibi komplikasyonlar aktarılmıştır. Önleme bölümünde riskli hastanın önceden belirlenmesi, doz bireyselleştirmesi, alternatif tetikleme ve embriyo dondurma seçenekleri; yönetim bölümünde ise ayaktan izlem ölçütleri, yatış endikasyonları, sıvı-elektrolit tedavisi, tromboproflaksi ve parasentez ele alınmıştır. Heterotopik gebelik başlığında yardımcı üreme tedavisiyle artan sıklık, risk etkenleri ve rahim içi gebeliğin varlığının tanıyı nasıl gölgelediği vurgulanmış; hormon ölçümünün yetersiz kaldığı, ultrasonografinin belirleyici olduğu ve tedavide rahim içi gebeliği koruyan cerrahi yaklaşımın öne çıktığı belirtilmiştir. Yumurta toplama işlemi komplikasyonları kanama, enfeksiyon ve komşu organ yaralanması başlıkları altında tablolaştırılmış, önleme ve taburculuk sonrası bilgilendirme ilkeleri açıklanmıştır. Son bölümde acil serviste değerlendirme basamakları sunulmuş ve üç tablonun zamanlama, başlıca bulgu, ultrason bulgusu ve yönetim açısından karşılaştırmalı tablosu verilmiştir. Ortak nokta, yakın zamanlı tedavi öyküsünün sorgulanması ve erken tanıdır; multidisipliner iş birliği en iyi sonucu sağlar.
Anahtar Kelimeler: Yardımcı üreme teknikleri, Ovaryan hiperstimülasyon sendromu, Heterotopik gebelik, Oosit toplama komplikasyonları, İn vitro fertilizasyon, Jinekolojik aciller
Konu Alanı: Tıp -> Tıp (diğer) -> Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kaynaklar
American College of Obstetricians and Gynecologists. (2018). ACOG Practice Bulletin No. 193: Tubal ectopic pregnancy. Obstetrics & Gynecology, 131(3), e91–e103. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000002560
Aragona, C., Mohamed, M. A., Espinola, M. S. B., Linari, A., Pecorini, F., Micara, G., & Sbracia, M. (2011). Clinical complications after transvaginal oocyte retrieval in 7,098 IVF cycles. Fertility and Sterility, 95(1), 293–294. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2010.07.1054
Ata, B., Bosch, E., Broer, S., Griesinger, G., Grynberg, M., Kolibianakis, E., Kunicki, M., La Marca, A., Lainas, G., Le Clef, N., Massin, N., Polyzos, N. P., Sunkara, S. K., Timeva, T., Töyli, M., Urbancsek, J., & Broekmans, F. (2026). ESHRE guideline: Ovarian stimulation for IVF/ICSI: An update in 2025. Human Reproduction, 41(4), 498–514. https://doi.org/10.1093/humrep/deag018
Auslender, R., Shen, O., Kaufman, Y., Given, R., & Lissak, A. (2009). Doppler and gray-scale sonographic classification of adnexal torsion. Ultrasound in Obstetrics & Gynecology, 34(1). https://doi.org/10.1002/uog.6369
British Fertility Society. (2024). Prevention of ovarian hyperstimulation syndrome (OHSS): British Fertility Society policy and practice guideline. Human Fertility, 28(1). https://doi.org/10.1080/14647273.2024.2441827
Chan, W.-S., Rey, E., Kent, N. E., et al. (2014). Venous thromboembolism and antithrombotic therapy in pregnancy. Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada, 36(6), 527–553. https://doi.org/10.1016/S1701-2163(15)30569-7
Elsayed, S., Farah, N., & Anglim, M. (2023). Heterotopic pregnancy: Case series and review of diagnosis and management. Case Reports in Obstetrics and Gynecology, 2023, 2124191. https://doi.org/10.1155/2023/2124191
El-Shawarby, S. A., Margara, R. A., Trew, G. H., & Lavery, S. A. (2004). A review of complications following transvaginal oocyte retrieval for in-vitro fertilization. Human Fertility, 7(2), 127–133. https://doi.org/10.1080/14647270410001699081
ESHRE Guideline Group on Ovarian Stimulation. (2020). ESHRE guideline: Ovarian stimulation for IVF/ICSI. Human Reproduction Open, 2020(2), hoaa009. https://doi.org/10.1093/hropen/hoaa009
Levi-Setti, P. E., Cirillo, F., Scolaro, V., Morenghi, E., Heilbron, F., Girardello, D., Zannoni, E., & Patrizio, P. (2018). Appraisal of clinical complications after 23,827 oocyte retrievals in a large assisted reproductive technology program. Fertility and Sterility, 109(6), 1038–1043. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2018.02.002
Nastri, C. O., Teixeira, D. M., Moroni, R. M., Leitão, V. M. S., & Martins, W. P. (2015). Ovarian hyperstimulation syndrome: Pathophysiology, staging, prediction and prevention. Ultrasound in Obstetrics & Gynecology, 45(4), 377–393. https://doi.org/10.1002/uog.14684
Özaltın, S., Kumbasar, S., & Savan, K. (2018). Evaluation of complications developing during and after transvaginal ultrasound guided oocyte retrieval. Ginekologia Polska, 89(1), 1–6. https://doi.org/10.5603/GP.a2018.0001
Perkins, K. M., Boulet, S. L., Kissin, D. M., & Jamieson, D. J. (2015). Risk of ectopic pregnancy associated with assisted reproductive technology in the United States, 2001–2011. Obstetrics & Gynecology, 125(1), 70–78. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000000584
Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. (2024). Prevention of moderate and severe ovarian hyperstimulation syndrome: A guideline. Fertility and Sterility, 121(2), 230–245. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2023.11.013
Ugurlucan, F. G., Bastu, E., Dogan, M., Kalelioglu, I., Alanya, S., & Has, R. (2012). Management of cesarean heterotopic pregnancy with transvaginal ultrasound-guided potassium chloride injection and gestational sac aspiration. Journal of Minimally Invasive Gynecology, 19(5), 671–673. https://doi.org/10.1016/j.jmig.2012.05.006
topaktaş özbaş, m. (2026). YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ SONRASI ACİLLER: OHSS, HETEROTOPİK GEBELİK VE OPU KOMPLİKASYONLARI. In YURTCU, N. (Ed.), Obstetrik ve Jinekolojik Acillerde Multidisipliner Güncel Yaklaşım (pp. 509-524). Vizetek Yayıncılık. https://doi.org/10.54637/vizetek.9786253823962
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |