TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİNDE MATEMATİK PROGRAMININ PARADİGMAL YAPISI VE İÇERİK ANALİZİ
Özet
Bu kitap bölümünde, 2024 yılında uygulamaya konulan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) matematik öğretim programı paradigmatik yapısı ve içerik özellikleri açısından incelenmiştir. İlk olarak modelin temel felsefesi; yetkinlik ve erdem ekseninde şekillenen ontolojik, epistemolojik, zamansal ve aksiyolojik bütünlük boyutları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Ardından bu yaklaşımın ilkokul, ortaokul ve lise matematik öğretim programlarına yansımaları analiz edilmiştir. Çalışmada öğrenme çıktısı, süreç bileşenleri, tema, kavramsal beceri, alan becerisi, öğrenme yaşantıları, farklılaştırılmış öğretim, öğrenme kanıtları ve programlar arası bileşenler gibi yeni kavramların matematik öğretimine getirdiği yenilikler ele alınmıştır. Ayrıca programın yapılandırmacı öğrenme anlayışı, matematik felsefesiyle ilişkisi ve ölçme-değerlendirme yaklaşımı literatür ışığında tartışılmıştır. İnceleme sonucunda TYMM matematik programının beceri temelli, öğrenci merkezli ve bütüncül bir eğitim anlayışını benimsediği; matematiksel muhakeme, problem çözme, modelleme ve günlük yaşamla ilişkilendirme becerilerini ön plana çıkardığı belirlenmiştir. Bununla birlikte konu sıralaması, ders saatleri, etkinlik yoğunluğu, öğretmen yeterlikleri ve dijital ölçme-değerlendirme uygulamalarına ilişkin geliştirilmesi gereken yönlerin bulunduğu görülmüştür. Sonuç olarak TYMM matematik programının güçlü bir kuramsal temele sahip olduğu, ancak uygulama sürecinde öğretmen görüşleri ve saha araştırmaları doğrultusunda sürekli izlenmesi ve geliştirilmesinin programın etkililiğini artıracağı değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: TYMM, Matematik programı, Programın yapısı, Ölçme ve değerlendirme
Konu Alanı: Sosyal Bilimler -> Eğitim -> Eğitim ve Eğitim Araştırmaları
Altun, M. (2021). Ortaokullarda matematik öğretimi (5, 6, 7 ve 8. sınıflarda). Bursa: Aktüel Yayınları.
Baki, A. (2018). Kuramdan uygulamaya matematik eğitimi. Ankara: Pegem Akademi.
Berk, Ş., & Özer, B. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) öğretim programlarına ilişkin nitel bir değerlendirme. Tarih Okulu Dergisi, 17(73), 3241–3256. https://doi.org/10.29228/joh.78177.
Bingölbali, E., & Özmantar, M. F. (Eds.). (2014). Matematiksel kavram yanılgıları ve çözüm önerileri. Ankara: Pegem Akademi.
Clements, D. H., & Sarama, J. (2014). Learning and teaching early math: The learning trajectories approach. Newyork: Routledge.
Erdem, E. (2024). Somut önerilerle matematik öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
Ermeç Çontay, E. G., & Sönmez, N. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli matematik dersi öğretim programı'nın geometri ve ölçme içerik standartlarına göre değerlendirilmesi. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 32–54.
Güneş, İ., Dursun, F., & Alcı, B. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaokul matematik dersi öğretim programında ölçme ve değerlendirme yaklaşımının analizi. İstanbul Eğitim Dergisi, (2), 132–159. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1648231.
Kara, İ. (2017). Aklı karışıklar için kılavuz. İstanbul: Dergâh Yayınları.
Karacı-Yaşa, G., & Yılmaz-Tığlı, N. (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında güncellenen 5. sınıf matematik öğretim programının uygulanmasına ilişkin öğretmen görüşleri. Journal of Computer and Education Research, 14, e2614030. https://doi.org/10.18009/jcer.1805829.
Kınalızâde Ali Çelebi. (2007). Ahlâk-ı Alâî (M. Koç, Yay. haz.). İstanbul: Klasik Yayınları.
Kuzu, O., Göçer, V. ve Akçay, A. O. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programı’nın İncelenmesi. Rumeli DE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (41), 640-667. DOI: https://10.5281/zenodo.13337757.
Kuzu, O., Toptaş, V., & Göçer, V. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli perspektifinde 2018 ve 2024 ilkokul matematik dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 114–140. https://doi.org/10.29299/kefad.1545275
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). İlkokul matematik dersi öğretim programı (1, 2, 3 ve 4. sınıflar) (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli). https://tymm.meb.gov.tr
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024b). İlkokul matematik dersi öğretim programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli). https://tymm.meb.gov.tr
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024c). İlkokul matematik dersi öğretim programı (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli). https://tymm.meb.gov.tr
Milli Eğitim Bakanlığı. (2024d). İlkokul matematik 5 ders kitabı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metni. https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin
National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics. NCTM Publications.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2018). Curriculum: Foundations, principles, and issues. Harlow: Pearson.
Posner, G. J. (2004). Analyzing the curriculum. New York: McGraw-Hill.
Sadler, D. R. (1989). Formative assessment and the design of instructional systems. Instructional Science, 18(2), 119–144. https://doi.org/10.1007/BF00117714
Shapiro, S. (2000). Thinking about mathematics: The philosophy of mathematics. Oxford: Oxford University Press.
Taş, H., ve Buran, O. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline göre hazırlanan ortaokul matematik ders kitaplarında bulunan soruların MATH taksonomisine göre incelenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi (The Journal of Social Sciences), 12(78), 141–161. http://dx.doi.org/10.29228/SOBIDER.87803.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO.
Van de Walle, J. A., Karp, K. S., & Bay-Williams, J. M. (2014). İlkokul ve ortaokul matematiği: Gelişimsel yaklaşımla öğretim (S. Durmuş, Çev.). Ankara: Pegem Akademi.
Yıldırım, S., ve Taş, M. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim ve Dil Araştırmaları Dergisi, 9(3), 1565-1582.
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |