Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinde Eğitim Yöneticisinin Değişen Rolü (Bölüm Seçilmiştir F.Ç.-.D.G.)
Özet
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), eğitimde sadece akademik başarıyı değil; bireyi bütüncül ele alan derinlikli bir paradigma sunmaktadır. Bu kapsamlı reformun okul düzeyinde somut bir gerçekliğe dönüşmesi, büyük ölçüde okul yöneticilerinin bürokratik amirlikten sıyrılarak vizyoner birer “öğretimsel lider” konumuna yükselmesine bağlıdır. Milli Eğitim Bakanlığı kılavuzları doğrultusunda, model kapsamında yöneticilerden beş temel rolü bütünleşik bir şekilde üstlenmeleri beklenmektedir. İlk olarak, yöneticiler eğitim vizyonunu yansıtarak ahlak, erdem ve adalet gibi değerleri okul yönetiminin ve günlük kararların temel ilkesi haline getirmeli; bütüncül eğitim yaklaşımıyla odağı sınav sonuçlarından öğrenci motivasyonu ve gelişim süreçlerine kaydırmalı; buyurgan denetim yerine öğretmenlere pedagojik rehberlik sunan bir "öğretimsel koç" olmalıdırlar. Ayrıca, adil ve kapsayıcı ortam sağlama kapsamında, tüm öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçlarına yönelik farklılaştırılmış öğretimi destekleyerek eğitimde fırsat eşitliğini kurumsal bir ilkeye dönüştürmeli ve okul içi branş grupları ve ortak planlama zamanları yaratarak okulu bir “mesleki öğrenme topluluğuna” dönüştürmeli, öğretmenlerle iş birliğini gelişim odaklı geri bildirimlerle güçlendirmelidirler. Son olarak, okulun sınırlarını sınıf duvarlarının ötesine taşımalı, sosyal sorumluluk projelerini ve hayat boyu öğrenmeyi teşvik etmelidirler. Sonuç olarak TYMM, okul yöneticisini değerler taşıyıcısı, kapsayıcılık sağlayıcısı ve mesleki gelişim kolaylaştırıcısı olarak çok katmanlı bir aktör haline getirmektedir. Dönüşümün kalıcı olması, okul yöneticiliğinin idari bir görevden ziyade pedagojik bir liderlik pratiği olarak yeniden tanımlanmasına bağlıdır.
Anahtar Kelimeler: TYMM, Yönetici rolleri, öğretimsel lider
Konu Alanı: Sosyal Bilimler -> Eğitim -> EĞİTİM YÖNETİMİ
Berk, Ş., & Özer, B. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Öğretim Programlarına İlişkin Düşünceler. Journal of History School, 73, 3241-3256.
Blase, J., & Blase, J. (2002). Teachers' perspectives on how principals promote teaching and learning in schools. Journal of Educational Administration, 38(2), 130–141.
Bryk, A. S., & Schneider, B. (2002). Trust in schools: A core resource for improvement. Russell Sage Foundation. http://www.jstor.org/stable/10.7758/9781610440967
Çobanoğlu, F. (2025). Türkiye yüzyılı vizyonu ve eğitim. F. Çobanoğlu (Ed.). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Genel Bir Bakış içinde (s. 3-18), Vizetek.
Delors, J. (1996). Learning: The treasure within: Report to UNESCO of the International Commission on Education for the Twenty-first Century. UNESCO Publishing.
DuFour, R. (2004). What is a professional learning community? Educational Leadership, 61(8), 6–11.
Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th ed.). Teachers College Press.
Gurley, D. K., Anast-May, L., O'Neal, M., & Dozier, R. (2016). Principal instructional leadership behaviors: Teacher vs. self-perceptions. International Journal of Educational Leadership Preparation, 11(1), 1–15.
Hallinger, P. (2005). Instructional leadership and the school principal: A passing fancy that refuses to fade away. Leadership and Policy in Schools, 4(3), 221–239. https://doi.org/10.1080/15700760500244793
Hallinger, P. (2009). Leadership for 21st century schools: From instructional leadership to leadership for learning. Hong Kong Institute of Education.
Hallinger, P., & Murphy, J. (1985). Assessing the instructional management behavior of principals. The Elementary School Journal, 86(2), 217–247. https://doi.org/10.1086/461445
Hallinger, P., & Murphy, J. (1986). Instructional Leadership in Effective Schools. Retrieved from ERIC database. (ED309535)
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice-Hall.
Leithwood, K., Louis, K. S., Anderson, S., & Wahlstrom, K. (2004). How leadership influences student learning. Center for Applied Research and Educational Improvement (CAREI), University of Minnesota.
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Öğretim programları ortak metni. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı. https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024b). Okul Yöneticilerinin Rolleri ve Öğrenme Öğretme Süreçlerini İzleme ve Değerlendirme Kılavuzu,Millî Eğitim Bakanlığı. https://tymm.meb.gov.tr/upload/kilavuz/okul-yoneticileri-kilavuzu.pdf
Murphy, J. (1990). Principal instructional leadership. In P. W. Thurston & L. S. Lotto (Eds.), Advances in educational administration (Vol. 1, pp. 163–200). JAI Press.
Murphy, J. (1994). Transformational change and the evolving role of the principal: Early empirical evidence. J. Murphy ve K. S. Louis (Ed.), Reshaping the principalship: Insights from transformational reform efforts içinde (s. 20–53). Corwin Press.
Neumerski, C. M. (2013). Rethinking instructional leadership, a review: what do we know about principal, teacher, and coach instructional leadership, and where should we go from here?. Educational Administration Quarterly, 49(2), 310-347.
Rigby, J. G. (2013). Three logics of instructional leadership. Educational Administration Quarterly, 50(4), 610–644.
Robinson, V. M. J. (2010). From instructional leadership to leadership capabilities: Empirical findings and methodological challenges. Leadership and Policy in Schools, 9(1), 1–26.
Robinson, V. M. J., Lloyd, C. A., & Rowe, K. J. (2008). The impact of leadership on student outcomes: An analysis of the differential effects of leadership types. Educational Administration Quarterly, 44(5), 635–674. https://doi.org/10.1177/0013161X08321509
Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership (4th ed.). Jossey-Bass.
Schildkamp, K. (2019). Data-based decision-making for school improvement: Research insights and gaps. Educational Research, 61(3), 257-273.
Southworth, G. (2002). Instructional leadership in schools: Reflections and empirical evidence. School Leadership & Management, 22(1), 73–91.
Spillane, J. P. (2006). Distributed leadership. Jossey-Bass.
Tomlinson, C. A. (2001). How to differentiate instruction in mixed-ability classrooms (2nd edt.). Association for Supervision and Curriculum Development.
Tomlinson, C. A. & Imbeau M. B. (2014). The differentiated classroom: Responding to the needs of all learners. ASCD Member Book.
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |