Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Müfredatına İlişkin Öğretmen Görüşleri (Bölüm Seçilmiştir Ö.Y.-S.K.)
Özet
Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda yenilenen 2023 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’na ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı resmî okullarda görev yapan 17 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, açık uçlu sorulardan oluşan yazılı görüş formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin yenilenen fen bilimleri öğretim programını genel olarak öğrenci merkezli, beceri temelli ve değer odaklı bir dönüşüm olarak değerlendirdiklerini göstermektedir. Öğretmenler, programın temel amaçları bağlamında öğrencilerin aktif katılımını destekleyen, sorgulama ve problem çözme becerilerini geliştirmeyi hedefleyen bir yapıya sahip olduğunu ifade etmişlerdir. Öğrenme-öğretme sürecinde öğretmen rolünün rehber ve kolaylaştırıcıya dönüştüğü, öğrencilerin ise öğrenme sürecinde daha aktif ve sorumluluk alan bireyler hâline geldiği belirtilmiştir. Öğrenme alanları açısından, bilgi öğrenme alanına kıyasla beceri öğrenme alanına yapılan vurgunun arttığı; disiplinler arası yaklaşım, STEM uygulamaları ve günlük yaşamla ilişkilendirmenin ön plana çıktığı görülmüştür. Ölçme ve değerlendirme boyutunda ise süreç odaklı ve alternatif ölçme yaklaşımlarının benimsendiği, ancak uygulamada öğretmenlerin rehberliğe ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenler, değerler eğitimi, çevre bilinci ve sürdürülebilirlik temalarının programda öne çıkmasını dikkat çekici bir değişiklik olarak değerlendirmiştir. Sonuç olarak, fen bilimleri öğretmenlerinin yenilenen öğretim programını genel olarak olumlu karşıladıkları; ancak program hedeflerinin sınıf içi uygulamalara daha etkili biçimde yansıtılabilmesi için öğretmenlere yönelik uygulamaya dönük desteklerin güçlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Fen bilimleri öğretim programı, beceri temelli öğretim, değerler eğitimi, çevre bilinci, sürdürülebilirlik
Konu Alanı: Sosyal Bilimler -> Eğitim -> Fen Eğitimi
American Association for the Advancement of Science [AAAS]. (1993). Benchmarks for science literacy. Oxford University Press.
Brookhart, S. M. (2018). How to use formative assessment to improve teaching and learning. ASCD.
Bybee, R. W. (2013). The case for STEM education: Challenges and opportunities. NSTA Press.
Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Sage Publications.
Duyul, S., Duyul, Y., Kesman, M., & Kesman, M. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli konusunda öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 5(3), 1-19.
Fensham, P. J. (2016). Science education and curriculum reform. Routledge.
https://doi.org/10.4324/9781315695557
Karataş, F. (2024). Öğretmen adaylarının gözüyle Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM): Değerlendirme raporlarının tematik analizi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 1068-1087.
Kırçıl, R. U., & Sağır, Ş. U. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin sınıf içi yansımaları: Öğretmen görüşleri. Erciyes Journal of Education, 9(1), 24–46. https://doi.org/10.32433/eje.2025.9.1.3
Küçük, Z. A., & Kurt, T. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin eğitim reformlarının etkililiği bağlamında okul yöneticilerinin görüşlerine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Mükemmellik Arayışı Dergisi, (8), 2-27.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2005). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
MEB. (2013). İlköğretim kurumları fen bilimleri dersi öğretim programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
MEB. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 3–8. sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
MEB. (2023). Fen bilimleri dersi öğretim programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). Jossey-Bass.
Miles, M. & Huberman, A. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Sage.
National Research Council [NRC]. (1996). National science education standards. National Academies Press. https://doi.org/10.17226/4962
NRC. (2012). A framework for K–12 science education: Practices, crosscutting concepts, and core ideas. National Academies Press.
NRC. (2000). Inquiry and the national science education standards. National Academies Press. https://doi.org/10.17226/9596
Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2016). PISA 2015 assessment and analytical framework: Science, reading, mathematic and financial literacy. OECD Publishing.https://doi.org/10.1787/9789264255425-en
OECD. (2019). OECD future of education and skills 2030: OECD learning compass 2030. OECD Publishing.
OECD. (2019). OECD future of education and skills 2030: Education and skills for 2030. OECD Publishing.
OECD. (2023). Education at a glance 2023: OECD indicators. OECD Publishing.
OECD. (2023). Future of education and skills 2030: Curriculum analysis. OECD Publishing.
Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). Sage Publications.
Uygun, S., & Akgül, E. (2024a). Öğretmenlerin yeni öğretim programlarına uyum sürecine ilişkin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(1), 101-123.
Uygun, K., & Akgül, G. (2024b). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline ilişkin görüşleri. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 81-102.
Yin, R. K. (2018). Case study research and applications design and methods (6th ed.). Thousand Oaks, CA Sage.
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |