MİKRORNA’LAR VE TEDAVİ YAKLAŞIMLARI

MikroRNA’lar (miRNA’lar), gen ekspresyonunu post-transkripsiyonel düzeyde düzenleyen ve birçok fizyolojik ve patolojik süreçte rol oynayan küçük kodlamayan RNA molekülleridir. miRNA ekspresyonundaki düzensizlikler; kanser, kardiyovasküler, inflamatuvar ve otoimmün hastalıklar başta olmak üzere çeşitli hastalıklarla ilişkilendirilmektedir. Bu nedenle miRNA’lar hem terapötik hedef hem de terapötik ajan olarak dikkat çekmektedir. miRNA temelli tedavi yaklaşımları temel olarak, ekspresyonu azalmış koruyucu veya tümör baskılayıcı miRNA’ların replasmanı ile aşırı eksprese edilen patojenik miRNA’ların inhibisyonuna dayanmaktadır. Bu tedavilerin kararlılığını, hücresel alımını, doku hedeflendirmesini ve etkinliğini artırmak amacıyla çeşitli kimyasal modifikasyonlar ve taşıma sistemleri geliştirilmektedir. Bazı miRNA temelli terapötikler erken faz klinik çalışmalara ulaşmış olsa da hedefe özgü taşıma, hedef dışı etkiler, immünojenisite ve güvenlilik gibi sorunlar klinik uygulamaya geçişi sınırlamaktadır. Bu bölümde miRNA temelli tedavilerin biyolojik temelleri, replasman ve inhibisyon stratejileri, taşıma sistemleri, hastalıklarla ilişkili uygulamaları ve klinik gelişmeler ele alınmaktadır.