Küresel Tarım Piyasalarında Büyük Güçler ve Tarım Politikaları
Özet
Tarım-gıda politikaları ulusal ihtiyaç ve öncelikleri dikkate alarak her ülkenin kendisi tarafından tasarlansa da özellikle büyük ülkelerin politikalarının etkileri küreseldir. Büyük üretici, ihracatçı ve ithalatçı ülkelerin tarımsal destek, dış ticaret ve stok politikaları; dünya emtia fiyatlarını, gıda güvencesini ve diğer ülkelerin refahını doğrudan etkiler. Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Avrupa Birliği (AB), Brezilya, Çin ve Rusya Federasyonu gibi büyük üretici, ihracatçı ve stok oluşturan ülkelerin tarım-gıda ve dış ticaret politikaları (ambargo dahil) küresel gıda piyasaları üzerinde doğrudan etkilidir. Bu çalışmada beş büyük ülkenin 1978–2025 dönemi tarım-gıda politikası uygulamaları ve geçirdiği evrim incelenmektedir. Çalışmanın amacı tarım piyasalarında etkisi büyük ve giderek daha da artan beş büyük ülkenin politika uygulamaları ile küresel tarımsal emtia piyasaları sonuçları arasındaki ilişkiyi daha görünür hale getirmektir. Uluslararası dış ticaret istatistiklerine göre küresel tarım-gıda ticareti 2024 yılı itibariyle 2 trilyon doları aşmış ve bu ticaretin büyük bölümü az sayıda ülke tarafından gerçekleştirilmiştir. (UN Comtrade ve FAO, 2025). Avrupa Komisyonu (2026) verilerine göre, dünyanın en büyük beş tarım-gıda ihracatçısı AB, ABD, Brezilya, Çin ve Kanada olarak sıralanmaktadır. Bölgesel bir ekonomik birlik olarak AB, dünyanın en büyük tarım-gıda ihracatçısıdır. AB’nin tarım-gıda ihracatı 2024 yılında 235,4 milyar avroya ve 2025 yılında 238,4 milyar avroya ulaşarak tarihi rekorlar kırmıştır (Avrupa Komisyonu, 2025, 2026). AB aynı zamanda dünyanın en büyük tarım-gıda ithalatçılarından biridir. Nitekim 2025 yılında ithalatı 188,6 milyar avroya ulaşmış olup 49,8 milyar avro dış ticaret fazlası vermiştir. AB kakao, kahve ve çay gibi ürünlerin başlıca alıcısıdır (Avrupa Komisyonu, 2026). ABD ülke olarak dünyada en büyük tarım-gıda ihracatçısı olup, 2024 yılında yaklaşık 172 milyar dolarlık ihracat ve 200 milyar dolarlık ithalat (28 milyar dolar net açık) gerçekleştirmiştir (USDA/ERS, 2025). Brezilya ise son yirmi yılın en hızlı yükselen aktörü olarak dünyanın en büyük net tarım-gıda ihracatçısı konumuna ulaşmış olup, 2025 yılında 169,2 milyar dolar ihracat yapmış ve 149,1 milyar dolarlık net ticaret fazlası sağlamıştır (MAPA, 2026).
Temel tarımsal emtialar dikkate alınarak analiz yapıldığında üretim ve dış ticaretteki yoğunlaşma daha da çarpıcı olmaktadır. Soya fasulyesinde Brezilya, ABD ve Arjantin 2024/25 üretim sezonunda dünya üretiminin yaklaşık %80’ini gerçekleştirmiştir. Brezilya tek başına 2024/25 pazarlama yılında dünya soya ihracatının yaklaşık %58’ini, ABD ise %28’ini gerçekleştirmiştir (USDA/FAS, 2025). Dünya ticaretinde diğer önemli bir tarımsal emtia olan mısır ihracatında ABD ve Brezilya birlikte yaklaşık %60 paya sahiptir. Dünya buğday ihracatında Rusya Federasyonu açık ara lider konumdadır. FAO verilerine göre Rusya 2024/25 pazarlama yılında 42,6 milyon ton, 2025/26 sezonunda 46,5 milyon ton buğday ihraç ederek dünya buğday ticaretinin sırasıyla %22 ve %23’ünü sağlamıştır. Bu üründe yıllardır süren ihracat liderliğini korumaktadır (FAO, 2025).
AB buğday piyasasında Rusya’nın ardından ikinci büyük tedarikçidir (FAO, 2025). Çin, piyasanın arz değil talep tarafında belirleyici bir aktördür. Dünyanın en büyük tarımsal üreticisi olan Çin, ürettiğinin neredeyse tamamını iç piyasada tüketmekte ve üstüne yılda 200 milyar doları aşan tarım-gıda ithalatıyla dünyanın en büyük gıda alıcısıdır (FAO, 2025; UN Comtrade, 2025). Çin en büyük alıcı olarak dünya soya ithalatının yaklaşık %60’ını gerçekleştirmektedir. Çin 2024 yılında yaklaşık 105 milyon ton soya ithalatı gerçekleştirmiş olup, bu üründe dışa bağımlılığı yaklaşık %85 civarlarındadır (USDA/FAS, 2025). Brezilya ve ABD’nin soya ihracatından elde ettikleri gelirler büyük ölçüde Çin talebine bağlıdır. Çin’in soya ithalat miktarı küresel yağlı tohum, bitkisel ham yağ ve küspe fiyatlarının başlıca belirleyicilerinden biridir.
İncelen beş önemli aktörün ağırlığı yalnızca akım (üretim ve ticaret) değil, stok ve fiyat oluşumunda da belirleyicidir. Çin stokları hariç tutulduğunda, dünya tahıl stokları son yıllarda tarihî düşük düzeylere gerilemiştir. Stok tarafında Çin ayrı bir öneme sahiptir. Dünya tahıl (özellikle mısır ve buğday) stoklarının büyük bölümü Çin devlet rezervlerinde tutulmakta olup, Çin’in stoklama ve asgari alım fiyatı politikaları hem iç fiyatları küresel referans fiyatlardan yüksek tutmakta hem de küresel arz-talep dengesini etkilemektedir (OECD, 2025). Bu aktörlerin politika kararlarının küresel fiyatlar üzerindeki etkisi, son yıllarda somut biçimde görülmüştür. Nitekim 2022 yılında Rusya-Ukrayna savaşından dolayı Karadeniz kaynaklı arz kesintileri ve kuraklık, FAO Gıda Fiyat Endeksi’ni rekor düzeye çıkarmış ve buğday fiyatlarında çok sert yükseliş gerçekleşmiştir (FAO, 2023). Ayrıca, Rusya’nın 2010–2011 yıllarında tahıl ihracat yasağı ve 2021’den bu yana uyguladığı “tahıl damperi” (yüzer ihracat vergisi) küresel arzı ve fiyatları etkilemektedir. Benzer biçimde ABD’nin tarımsal emtia destek programları ve ürün sigortası sübvansiyonları, AB’nin kamu müdahale ve özel depolama mekanizmaları ile Brezilya’nın Plano Safra adlı sübvansiyonlu tarımsal kredileri, üretim ve stok kararlarını yönlendirerek fiyat oluşumuna dolaylı katkı yapmaktadır. OECD (2025) Üretici Destek Tahmini (PSE) çerçevesi, bu desteklerin büyüklüğünü ve ticaret-çarpıtıcılığını karşılaştırmalı olarak ölçmekte kullanılan bir ölçüttür. Bu beş ülke de son yıllarda ticaret-bozucu doğrudan desteklerden görece uzaklaşarak “yeşil kutu” ve risk temelli araçlara yönelmiştir. Beş ülkenin büyüklükleri, coğrafyaları ve siyasal düzenleri farklı olsa da cevaplamaları gereken sorunlar benzerdir. Devlet ya da hükümet tarım-gıda sektörünü hangi araçlarla, hangi amaçlar için ve kimin lehine desteklemelidir? Son yıllarda ABD’nin uyguladığı gelir ve risk temelli güvenlik ağı, AB’nin çok amaçlı ve koşullu ortak tarım politikası, Brezilya’nın tarımsal araştırma ve sübvansiyonlu krediler öncülüğünde başardığı ihracat modeli, Çin’de gıda güvencesi eksenli ve talep devi konumuyla şekillenen devlet yönlendirmeli model ve Rusya’nın ithal ikameci politikası, bu soruya verilmiş beş farklı yanıttır.
Anahtar Kelimeler: Küresel Tarım Piyasaları
Konu Alanı: Tarım Bilimleri -> Tarım (diğer) -> Tarım Ekonomisi
ABARES. (2019). The future of Chinese agricultural policy. Australian Bureau of Agricultural and Resource Economics and Sciences.
Agência Brasil. (2025, 31 Ekim). Deforestation falls 11% in Amazon and Cerrado. Empresa Brasil de Comunicação. https://agenciabrasil.ebc.com.br
Agriculture Institute. (2025, 22 Ağustos). Evolution of agricultural policies in the United States: From the Great Depression to modern reforms. https://agriculture.institute/agricultural-policy/evolution-agricultural-policies-us/
Ananiev, M. A., vd. (2019). Regional agri-food policy of the Russian Federation in the framework of the national food security system. International Journal of Engineering and Advanced Technology, 8(6). https://doi.org/10.35940/ijeat.F8797.088619
Avrupa Birliği Konseyi. (2026). EU–Mercosur agreements explained. Consilium. https://www.consilium.europa.eu
Avrupa Komisyonu. (2023). Basic income support for sustainability (BISS). https://agriculture.ec.europa.eu/system/files/2023-12/factsheet-income-support-biss_en.pdf
Avrupa Komisyonu. (2025). Monitoring agri-food trade: 2024 annual report. Directorate-General for Agriculture and Rural Development. https://agriculture.ec.europa.eu
Avrupa Komisyonu. (2026a). The common agricultural policy at a glance. https://agriculture.ec.europa.eu/common-agricultural-policy/cap-overview/cap-glance_en
Avrupa Komisyonu. (2026b). EU agri-food trade hits new records in 2025. Directorate-General for Agriculture and Rural Development. https://agriculture.ec.europa.eu
Avrupa Komisyonu. (2026c). The EU–Mercosur trade agreement. https://commission.europa.eu
Balan, I. (t.y.). Agriculture in Russian Federation: Policies, issues and results. Institute for World Economy (IWE), Romania.
Basso, M. F., Neves, M. F., & Grossi-de-Sa, M. F. (2024). Agriculture evolution, sustainability and trends. Frontiers in Sustainable Food Systems, 7, 1296337. https://doi.org/10.3389/fsufs.2023.1296337
Boldiasov, A. (2025). Impact of the grain damper on the Russian wheat market. Economic Policy / Ekonomicheskaya Politika.
Borodin, K., vd. (2021). Food security index and state financial support in Russian regions. Finance: Theory and Practice, 25(4). https://doi.org/10.26794/2587-5671-2021-25-2-35-52
Carbon Brief. (2025, 28 Kasım). COP30: Key outcomes for food, forests, land and nature at the UN climate talks in Belém. https://www.carbonbrief.org
Carneiro, J. A., & Montebello, A. E. S. (2024). Public policies, sustainable purchases and family farming in Brazil – 2013 a 2023. Revista de Gestão Social e Ambiental, 18(4), e07456.
Cato Institute. (2023, 31 Ağustos). Cutting federal farm subsidies (Briefing Paper No. 162). https://www.cato.org/briefing-paper/cutting-federal-farm-subsidies
Center for Strategic and International Studies [CSIS]. (2026). When a trade war becomes a food fight. CSIS.
Chaddad, F. R., & Jank, M. S. (2006). The evolution of agricultural policies and agribusiness development in Brazil. Choices, 21(2), 85–90. https://doi.org/10.22004/ag.econ.94415
Chambers and Partners. (2025). Agribusiness 2025 – Brazil: Trends and developments. Global Practice Guides. https://practiceguides.chambers.com
Chiavari, J., & Antonaccio, L. (2023). Brazilian agricultural mitigation and adaptation policies: Towards just transition. Climate Policy Initiative / PUC-Rio.
Colussi, J., & Langemeier, M. (2025, 20 Ekim). Brazil begins planting with expected record acreage driven by high demand but low margins. farmdoc daily, 15(193). University of Illinois at Urbana-Champaign.
Colussi, J., Paulson, N., Janzen, J., & Zulauf, C. (2024). U.S. dominance in corn exports on the wane due to Brazilian competition. farmdoc daily, 14(48). University of Illinois at Urbana-Champaign.
Colussi, J., Schnitkey, G., Janzen, J., & Paulson, N. (2024). The United States, Brazil, and China soybean triangle: A 20-year analysis. farmdoc daily, 14(35). University of Illinois at Urbana-Champaign.
Congressional Budget Office. (2026, Ocak). USDA mandatory farm programs and the Supplemental Nutrition Assistance Program: CBO February 2026 baseline. https://www.cbo.gov/system/files/2026-01/51317-2026-02-usda.pdf
Congressional Research Service. (2026, 15 Nisan). Farm bill primer: SNAP and nutrition title programs (CRS Report No. IF12255). Library of Congress. https://www.congress.gov/crs-product/IF12255
Da Silva, F. C., Sant'Ana, A. L., & Maia, A. H. (2018). Public policy on the family farming sector in Brazil. African Journal of Agricultural Research, 13(33), 1693–1701. https://doi.org/10.5897/AJAR2018.13322
Dünya Bankası. (2017). Russia: Policies for agri-food sector competitiveness and investment. World Bank.
Dünya Bankası. (2020). Russian Federation: Agriculture support policies and performance (Report No. AUS0001585). World Bank.
Dünya Bankası. (2021). Russian Federation: Agricultural sector subsidies and resilience (Final Draft, June 2021). World Bank.
Dünya Bankası. (2022). Toward a greener China: A review of recent agricultural support policies and public expenditures. World Bank Group.
Ekoloji ve Çevre Bakanlığı. (2018). Ulusal toprak kirliliği durum raporu. Çin Halk Cumhuriyeti.
Environmental Working Group. (2024, 21 Mayıs). Triple dipping: House farm bill increases likelihood of wealthy farmers raking in billions each year. https://www.ewg.org/research/triple-dipping-house-farm-bill
FAO, IFAD, UNICEF, WFP, & WHO. (2025). The state of food security and nutrition in the world 2025 (SOFI 2025). FAO. https://doi.org/10.4060/cd5663en
FAO. (2023). FAO Food Price Index. Food and Agriculture Organization of the United Nations. https://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex
FAO. (2024). The Russian Federation at a glance. FAO Liaison Office with the Russian Federation. https://www.fao.org/russian-federation/fao-and-russia/the-russian-federation-at-a-glance/en
FAO. (2025). Crop prospects and food situation: Wheat export forecasts. FAO.
FAOSTAT. (2025). Trade of agrifood products 2000–2024: Value of agricultural imports and exports. Food and Agriculture Organization of the United Nations. https://www.fao.org/faostat/en/#data/TCL
FCA-ORP-AEPT. (2016). Agricultural policy change in China: Trip overview by U.S. delegation economic report. Farm Credit Administration.
Food & Power. (2025, Temmuz). Budget bill expands subsidies for largest farms, cuts SNAP. https://www.foodandpower.net/latest/obbb-farm-subsidies-snap-jul-25
Food System Economics Commission. (2022). Brazil's food system transformation (Policy Brief 5). FSEC.
Giuliani, A., & Baron, H. (2025). The CAP (Common Agricultural Policy): A short history of crises and major transformations of European agriculture. Forum for Social Economics, 54(1), 68–94. https://doi.org/10.1080/07360932.2023.2259618
Glauber, J., Piñeiro, V., & Gianatiempo, J. P. (2025). U.S.–China trade war 2.0: What are the implications for global oilseed markets? IFPRI Blog. International Food Policy Research Institute.
Gorshenin, A., & Gorlov, S. (2022). State support as a factor of sustainable development of agriculture: World experience and national specifics. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 979, 012027. https://doi.org/10.1088/1755-1315/979/1/012027
Götz, L., Heigermoser, M., & Jaghdani, T. (2022). Russia's food security and impact on agri-food trade. S. K. Wegren & F. Nilssen (Ed.), Russia's role in the contemporary international agri-food trade system (ss. 115–137) içinde. Palgrave Macmillan.
Guo, X., Lung, P., Sui, J., Zhang, R., & Wang, C. (2021). Agricultural support policies and China's cyclical evolutionary path of agricultural economic growth. Sustainability, 13(11), 6134. https://doi.org/10.3390/su13116134
Hejazi, M., & Marchant, M. A. (2017). China's evolving agricultural support policies. Choices, 32(2).
Ikerd, J. (2025). The economic pamphleteer: The case for radical changes in U.S. farm policies. Journal of Agriculture, Food Systems, and Community Development, 14(4), 5–9. https://doi.org/10.5304/jafscd.2025.144.001
INPE. (2025). PRODES – Monitoramento do desmatamento da Amazônia Legal por satélite. Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais. http://terrabrasilis.dpi.inpe.br
IPES-Food. (2025). Brazil beats hunger. International Panel of Experts on Sustainable Food Systems. https://ipes-food.org/brazil-beats-hunger
Kurbatova, S. M., Aisner, L. Yu., & Vlasov, V. A. (2021). Food security of the Russian Federation: Concept, indicators, levels, measures of state support. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 666, 052021. https://doi.org/10.1088/1755-1315/666/5/052021
Lele, U., & Goswami, S. (2020). Agricultural policy reforms: Roles of markets and states in China and India. Global Food Security, 26, 100371. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2020.100371
Li, J., Xin, Z., & Yuan, L. (2014). An analysis of China's grain production: Looking back and looking forward. Food and Energy Security, 3(1), 2–13. https://doi.org/10.1002/fes3.41
Liu, J., Chen, J., Fang, S., & Li, Q. (2008). Chinese agricultural policies in thirty years and analysis on the effects. China Population, Resources and Environment, 18(5), 1–6.
MAPA. (2025). Plano Safra 2025/2026. Ministério da Agricultura e Pecuária. https://www.gov.br/agricultura
MAPA. (2026). Balanço das exportações do agronegócio 2025. Ministério da Agricultura e Pecuária. https://www.gov.br/agricultura
Martins, M. C., Watanabe, L. M., vd. (2024). Public resources on the Brazilian food and nutrition security agenda from 2000 to 2022. Revista de Saúde Pública, 58, 54. https://doi.org/10.11606/s1518-8787.2024058006104
Mason-D'Croz, D., Bogard, J. R., Herrero, M., Nava, A., Sulser, T. B., Gizaw, S., Godde, C. M., Smith, K., Casey, A., & Mayberry, D. (2020). Modelling the global economic consequences of a major African swine fever outbreak in China. Nature Food, 1(4), 221–228.
Michigan State University Extension. (2025, 11 Eylül). Update on U.S. farm income and exports. https://www.canr.msu.edu/resources/update-on-u-s-farm-income-and-exports
National Bureau of Statistics of China [NBS]. (2024, 13 Aralık). China's 2024 grain output tops 700 million tonnes, a record high [Basın bülteni].
National Bureau of Statistics of China [NBS]. (2025). Kişi başına tahıl arzı ve kırsal canlanma harcamalarına ilişkin istatistikler (14. Beş Yıllık Plan dönemi). NBS.
NatureFinance. (2022). The Brazilian agri-food system: Six recommendations to transform a major global challenge.
Obraztsova, O. A., & Agibalov, A. V. (2022). State regulation and the main ways to support the development of agricultural insurance in Russia and in foreign countries. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 1043, 012031. https://doi.org/10.1088/1755-1315/1043/1/012031
OECD. (2021). Agricultural policy monitoring and evaluation 2021. OECD Publishing.
OECD. (2023). Agricultural policy monitoring and evaluation 2023: China. OECD Publishing.
OECD. (2024). Agricultural policy monitoring and evaluation 2024: China. OECD Publishing.
OECD. (2025). Agricultural policy monitoring and evaluation 2025. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/354e7040-en
Outlaw, J. L., Richardson, J. W., Rosson, C. P. III, Klinefelter, D. A., Anderson, D. P., & Knutson, R. D. (2008). Policy tools for U.S. agriculture (4. baskı). Agricultural and Food Policy Center, Texas A&M University.
Petrick, M. (2021). Post-Soviet agricultural restructuring: A success story after all? Comparative Economic Studies, 63, 623–647. https://doi.org/10.1057/s41294-021-00172-1
Rabobank. (2024, 12 Aralık). EU–Mercosur agreement: Implications for food and agribusiness. https://www.rabobank.com
Rusya Federal Gümrük Servisi [FGS]. (2026). 2024–2025 tarım-gıda ürünleri dış ticaret istatistikleri. Federal Customs Service of the Russian Federation. https://customs.gov.ru
Rusya Federasyonu Tarım Bakanlığı. (2025). Sebze öz-yeterliliği ve sera üretimine ilişkin açıklamalar. Ministry of Agriculture of the Russian Federation.
Sader, V., & Engelke, P. (2024). Brazil 2050: A vision for global food security. Atlantic Council.
Salputra, G., vd. (2013). The agri-food sector in Russia: Current situation and market outlook until 2025 (EUR 25689 EN). European Commission, Joint Research Centre (JRC-IPTS).
Schechinger, A., & Faber, S. (2023, 1 Şubat). Updated EWG Farm Subsidy Database shows largest producers reap billions, despite climate crisis. Environmental Working Group. https://www.ewg.org/research/updated-ewg-farm-subsidy-database
Schnepf, R. (2014, 1 Ekim). The WTO Brazil–U.S. cotton case (CRS Report No. R43336). Congressional Research Service. https://www.congress.gov/crs_external_products/R/PDF/R43336/R43336.11.pdf
Sedik, D., Lerman, Z., Shagaida, N., Uzun, V., & Yanbykh, R. (2018). Agricultural and rural policies in Russia. W. H. Meyers & T. Johnson (Ed.), Handbook of international food and agricultural policies (Cilt I, ss. 433–460) içinde. World Scientific.
Semenova, N., & Sundikova, A. (2015). Tarımsal sübvansiyonların yapısı ve gelişimi. Russian agricultural industry under sanction wars (2022) içinde. arXiv:2211.09205.
Shagaida, N., & Uzun, V. (2017). Agricultural policy and structure of agricultural producers in Russia. RANEPA / Center for Agro-Food Policy.
Shik, O. V. (2020). Public expenditure for agricultural sector in Russia: Does it promote growth? Russian Journal of Economics, 6(1), 42–55. https://doi.org/10.32609/j.ruje.6.49756
Souza Piao, R., Silva, V. L., del Aguila, I. M., & Jiménez-Aparicio, J. (2021). Green growth and agriculture in Brazil. Sustainability, 13(3), 1162. https://doi.org/10.3390/su13031162
Souza, R. M., & Ribeiro, J. C. (2025). The impact of Brazil's agricultural export boom on domestic food security. Law and Economy, 4(1), 22–38.
Spektor, L., & Mineeva, E. (2021). The mechanism of state support for agriculture in the Russian Federation and countries of the world. E3S Web of Conferences, 273, 08053 (INTERAGROMASH 2021). https://doi.org/10.1051/e3sconf/202127308053
Tolmachev, A. V., vd. (2025). Russia's agricultural sector: Import needs and product range. Journal of Global Innovations in Agricultural Sciences.
U.S. Department of Agriculture, Economic Research Service [USDA/ERS]. (2025). Ag and food statistics: Charting the essentials – Agricultural trade. https://www.ers.usda.gov/data-products/ag-and-food-statistics-charting-the-essentials/agricultural-trade
U.S. Department of Agriculture, Economic Research Service [USDA/ERS]. (2026). Farm & commodity policy – Farm bill spending. https://www.ers.usda.gov/topics/farm-economy/farm-commodity-policy/farm-bill-spending
U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service [USDA/FAS]. (2025). Oilseeds and products annual: China (Report No. CH2025-0055) & Trade spotlight: U.S. agricultural exports. https://www.fas.usda.gov
U.S. Department of Agriculture, National Agricultural Statistics Service [USDA/NASS]. (2024, 13 Şubat). 2022 Census of Agriculture: United States summary and state data. https://www.nass.usda.gov/AgCensus/
UN Comtrade. (2025). UN Comtrade database: Agricultural and food trade statistics. United Nations Statistics Division. https://comtradeplus.un.org
USAFacts. (2025, 23 Haziran). US federal agricultural farm subsidies: How much farmers get by year. https://usafacts.org/articles/federal-farm-subsidies-what-data-says/
USDA-FAS. (2016). China's agricultural support exceeds WTO de minimis limits (GAIN Report).
USDA-FAS. (2023). Top ag policy document outlines key agricultural and rural development priorities (GAIN Report CH2023-0026).
USDA-FAS. (2024). Top ag policy document outlines food security and rural development priorities in 2024 (GAIN Report CH2024-0031).
USDA/GAIN. (2024). Sustainable agriculture programs in Brazil: Past, present, and future (Report No. BR2024-0006). United States Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service.
Watanabe, L. M., Delfino, L. D., vd. (2022). Food and nutrition public policies in Brazil: From malnutrition to obesity. Nutrients, 14(12), 2472. https://doi.org/10.3390/nu14122472
Wegren, S. K. (2021). The Russian food embargo and food security: Can household production fill the void? S. K. Wegren & F. Nilssen (Ed.), Russia's role in the contemporary international agri-food trade system içinde. Palgrave Macmillan.
Wegren, S. K., & Nilssen, F. (Ed.). (2021). Russia's role in the contemporary international agri-food trade system. Palgrave Macmillan.
Wesz Junior, V. J., Grisa, C., vd. (2024). Agri-food policies and family farms' commercialization in Brazil. Sustainability, 16(24), 11102. https://doi.org/10.3390/su162411102
World Bank. (2025). Enhancing Brazil's agriculture support: Policies for a competitive, green, and inclusive agrifood sector. World Bank.
World Resources Institute. (2025). COP30: Outcomes, disappointments and what's next. https://www.wri.org/insights/cop30-outcomes-next-steps
World Trade Organization. (2005, 21 Mart). United States – Subsidies on upland cotton (Dispute DS267): Reports of the Panel and the Appellate Body. https://www.wto.org/english/tratop_e/dispu_e/cases_e/ds267_e.htm
Wu, H., & Yang, T. (2024). Woody grains in Chinese history: The basis for new agricultural policies. IOSR-JHSS, 29(10), 44–50.
Yakov & Partners. (2024). The new ambition: How Russia can increase agricultural exports to USD 70 billion. https://yakovpartners.com/publications/the-new-ambition/
Zolkin, A. L., vd. (2022). Food security and import substitution in the Russian agro-industrial complex. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. https://doi.org/10.1088/1755-1315/666/6/062081