GEBELİKTE TROMBOEMBOLİK ACİLLER VE ANTİKOAGÜLAN YÖNETİMİ
Özet
Gebelikte venöz tromboemboli, maternal mortalite ve morbiditenin en önemli ve büyük ölçüde önlenebilir nedenlerinden biri olup, gelişmiş ülkelerde anne ölümlerinin başlıca doğrudan nedenleri arasında yer almaktadır. Gebelik ve özellikle postpartum dönem, fizyolojik hiperkoagülabilite nedeniyle VTE riskinin belirgin olarak arttığı süreçlerdir. Bu nedenle tüm gebelerde ilk antenatal değerlendirmeden itibaren bireysel tromboemboli risk analizi yapılmalı, risk faktörleri gebelik boyunca ve doğum sonrasında düzenli olarak yeniden gözden geçirilmeli, yüksek riskli kadınlara gebelik öncesi veya erken gebelik döneminde uygun danışmanlık verilmelidir.
Erken tanı ve zamanında başlanan antikoagülan tedavi, pulmoner emboli gibi yaşamı tehdit eden komplikasyonların önlenmesinde kritik öneme sahiptir. Günümüzde düşük molekül ağırlıklı heparin, etkinliği ve maternal-fetal güvenlilik profili nedeniyle gebelikte tedavinin temelini oluştururken; tedavi planı tromboembolik olayın tipi, gebelik haftası, doğum planı ve eşlik eden klinik durumlar göz önünde bulundurularak bireyselleştirilmelidir. Ayrıca mekanik kalp kapağı, antifosfolipid sendromu ve kalıtsal trombofililer gibi özel hasta gruplarında multidisipliner yaklaşım ve güncel kılavuzlara dayalı yönetim, hem anne hem de fetüs açısından en iyi sonuçların elde edilmesinde temel rol oynamaktadır (ACOG, 2018; RCOG, 2015).
Anahtar Kelimeler: gebelikte venöz tromboemboli, antikoagülasyon, trombofiliye yaklaşım
Konu Alanı: Tıp -> Tıp (diğer) -> Kadın Hastalıkları ve Doğum
American College of Obstetricians and Gynecologists. (2018). ACOG Practice Bulletin No. 196: Thromboembolism in pregnancy. Obstetrics & Gynecology, 132(1), e1–e17. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000002706
Bates, S. M., Rajasekhar, A., Middeldorp, S., McLintock, C., Rodger, M. A., James, A. H., ve ark. (2018). American Society of Hematology 2018 guidelines for management of venous thromboembolism: Venous thromboembolism in the context of pregnancy. Blood Advances, 2(22), 3317–3359. https://doi.org/10.1182/bloodadvances.2018024802
Berghella, V. (Ed.). (2022). Maternal-fetal evidence based guidelines (4. baskı). CRC Press.
Bremme, K. A. (2003). Haemostatic changes in pregnancy. Best Practice & Research Clinical Haematology, 16(2), 153–168. https://doi.org/10.1016/S1521-6926(03)00021-5
De Backer, J., Haugaa, K. H., Hasselberg, N. E., ve ark. (2025). 2025 ESC Guidelines for the management of cardiovascular disease and pregnancy. European Heart Journal, 46(43), 4462–4568. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaf193
Ferro, J. M., Bousser, M.-G., Canhão, P., ve ark. (2017). European Stroke Organization guideline for the diagnosis and treatment of cerebral venous thrombosis. European Journal of Neurology, 24(10), 1203–1213. https://doi.org/10.1111/ene.13381
Heart and Stroke Foundation of Canada. (2024). Canadian stroke best practice recommendations: Cerebral venous thrombosis (7. baskı). Heart and Stroke Foundation of Canada.
Horlocker, T. T., Vandermeulen, E., Kopp, S. L., ve ark. (2018). Regional anesthesia in the patient receiving antithrombotic or thrombolytic therapy: American Society of Regional Anesthesia and Pain Medicine evidence-based guidelines (4. baskı). Regional Anesthesia & Pain Medicine, 43(3), 263–309. https://doi.org/10.1097/AAP.0000000000000763
James, A. H. (2009). Pregnancy-associated thrombosis. Hematology. American Society of Hematology. Education Program, 2009(1), 277–285. https://doi.org/10.1182/asheducation-2009.1.277
Kakkos, S. K., Gohel, M., Baekgaard, N., ve ark. (2021). European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2021 clinical practice guidelines on the management of venous thrombosis. European Journal of Vascular and Endovascular Surgery, 61(1), 9–82. https://doi.org/10.1016/j.ejvs.2020.09.023
Kominiarek, M. A., & Hibbard, J. U. (2006). Postpartum ovarian vein thrombosis: An update. Obstetrical & Gynecological Survey, 61(5), 337–342. https://doi.org/10.1097/01.ogx.0000216564.53044.f1
Konstantinides, S. V., Meyer, G., Becattini, C., ve ark. (2020). 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism developed in collaboration with the European Respiratory Society (ERS). European Heart Journal, 41(4), 543–603. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz405
Rottenstreich, A., Da'as, N., Kleinstern, G., ve ark. (2016). Pregnancy and non-pregnancy related ovarian vein thrombosis: Clinical course and outcome. Thrombosis Research, 146, 84–88. https://doi.org/10.1016/j.thromres.2016.09.001
Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. (2015). Reducing the risk of venous thromboembolism during pregnancy and the puerperium (Green-top Guideline No. 37a). https://www.rcog.org.uk/guidance/browse-all-guidance/green-top-guidelines/
Saposnik, G., Bushnell, C., Coutinho, J. M., ve ark. (2024). Diagnosis and management of cerebral venous thrombosis: A scientific statement from the American Heart Association. Stroke, 55(3), e77–e90. https://doi.org/10.1161/STR.0000000000000456
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2017). Gebelikte venöz tromboembolizm yönetim rehberi. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Kadın ve Üreme Sağlığı Daire Başkanlığı.
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2020). Anne ölüm verileri 2015–2019. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Kadın ve Üreme Sağlığı Dairesi Başkanlığı.
Tromeur, C., van der Pol, L. M., Le Roux, P.-Y., ve ark. (2019). Computed tomography pulmonary angiography versus ventilation-perfusion lung scanning for diagnosing pulmonary embolism during pregnancy: A systematic review and meta-analysis. Haematologica, 104(1), 176–188. https://doi.org/10.3324/haematol.2018.196121
Wysokinska, E. M., Hodge, D., & McBane, R. D. (2006). Ovarian vein thrombosis: Incidence of recurrent venous thromboembolism and survival. Thrombosis and Haemostasis, 96(2), 126–131. https://doi.org/10.1160/TH06-03-0151
Karagöz Yıkılmaz, B. (2026). GEBELİKTE TROMBOEMBOLİK ACİLLER VE ANTİKOAGÜLAN YÖNETİMİ. In YURTCU, N. (Ed.), Obstetrik ve Jinekolojik Acillerde Multidisipliner Güncel Yaklaşım (pp. 242-272). Vizetek Yayıncılık. https://doi.org/10.54637/vizetek.9786253823962
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |