GEBELİKTE ENDOKRİN ACİLLER: DİYABETİK KETOASİDOZ VE TİROİD FIRTINASI
Özet
Gebelikte meydana gelen fizyolojik ve metabolik değişiklikler, diyabetik ketoasidoz ve tiroid fırtınası gibi endokrin acillerin daha hızlı gelişmesine, daha atipik bulgularla seyretmesine ve tanıda gecikmeye neden olabilir. Diyabetik ketoasidoz; insülin yetersizliği, artmış karşı düzenleyici hormon yanıtı, keton üretimi ve metabolik asidozla karakterizedir. Gebelikte hızlanmış açlık metabolizması, fetoplasental glukoz tüketimi, artmış insülin direnci ve azalmış bikarbonat rezervi nedeniyle daha düşük glukoz düzeylerinde, hatta öglisemik biçimde ortaya çıkabilir. Tedavinin temelini dikkatli sıvı replasmanı, intravenöz insülin, potasyum yönetimi, ketozis ve asidozun yakın izlemi ile tetikleyici nedenin ortadan kaldırılması oluşturur. Tiroid fırtınası ise ağır tirotoksikoza eşlik eden hipertermi, belirgin taşikardi veya aritmi, nörolojik bozulma, gastrointestinal-hepatik disfonksiyon ve kardiyovasküler yetmezlikle seyreden klinik bir tablodur. Yönetimde organ desteği, beta-adrenerjik blokaj, antitiroid ilaç, uygun sırayla iyot, glukokortikoid tedavisi ve tetikleyici faktörlerin kontrolü uygulanır. Her iki durumda da fetal bozulma çoğunlukla maternal hipovolemi, asidoz, hipoksemi, hipertermi veya hemodinamik instabiliteye ikincildir. Bu nedenle öncelik maternal resüsitasyon ve stabilizasyondur; diyabetik ketoasidoz veya tiroid fırtınası tek başına acil doğum endikasyonu değildir. Başarılı yönetim, erken tanı, özgül tedavinin gecikmeden başlatılması, yakın maternal-fetal izlem ve kadın hastalıkları ve doğum, endokrinoloji, anesteziyoloji, yoğun bakım ve neonatoloji ekipleri arasındaki etkili multidisipliner iş birliğine bağlıdır.
Anahtar Kelimeler: Gebelik, diyabetik ketoasidoz, öglisemik ketoasidoz, tiroid fırtınası, maternal-fetal yönetim
Konu Alanı: Tıp -> Tıp (diğer) -> Kadın Hastalıkları ve Doğum
Abraham, L., Ning, X., & Whitlatch, H. B. (2024). Starvation ketoacidosis in pregnancy: An unusual presentation and brief literature review. JCEM Case Reports, 2(9), luae145. https://doi.org/10.1210/jcemcr/luae145
Ahmed, A. (2021). Fetomaternal acid-base balance and electrolytes during pregnancy. Indian Journal of Critical Care Medicine, 25(Suppl. 3), S193–S199. https://doi.org/10.5005/jp-journals-10071-24030
Ali, H. M. A., & Syeda, N. (2023). Diabetic ketoacidosis in pregnancy. BMJ Case Reports, 16(2), e253198. https://doi.org/10.1136/bcr-2022-253198
Alexander, E. K., Pearce, E. N., Brent, G. A., Brown, R. S., Chen, H., Dosiou, C., Grobman, W. A., Laurberg, P., Lazarus, J. H., Mandel, S. J., Peeters, R. P., & Sullivan, S. (2017). 2017 guidelines of the American Thyroid Association for the diagnosis and management of thyroid disease during pregnancy and the postpartum. Thyroid, 27(3), 315–389. https://doi.org/10.1089/thy.2016.0457
American College of Obstetricians and Gynecologists. (2020). Thyroid disease in pregnancy: ACOG Practice Bulletin, Number 223. Obstetrics & Gynecology, 135(6), e261–e274. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000003893
American Diabetes Association Professional Practice Committee for Diabetes. (2026). 15. Management of diabetes in pregnancy: Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care, 49(Suppl. 1), S321–S338. https://doi.org/10.2337/dc26-S015
Burch, H. B., & Wartofsky, L. (1993). Life-threatening thyrotoxicosis: Thyroid storm. Endocrinology and Metabolism Clinics of North America, 22(2), 263–277
Cozzi-Glaser, G. D., Davis, A. M., Bell, M., & Battarbee, A. N. (2025). Pregnancy outcomes following diabetic ketoacidosis: A systematic review. American Journal of Obstetrics & Gynecology MFM, 7(8), 101711. https://doi.org/10.1016/j.ajogmf.2025.101711
Dashora, U., Levy, N., Dhatariya, K., Willer, N., Castro, E., Murphy, H. R., & Joint British Diabetes Societies for Inpatient Care. (2022). Managing hyperglycaemia during antenatal steroid administration, labour and birth in pregnant women with diabetes: An updated guideline from the Joint British Diabetes Society for Inpatient Care. Diabetic Medicine, 39(2), e14744. https://doi.org/10.1111/dme.14744
Dhanasekaran, M., Mohan, S., Erickson, D., Shah, P., Szymanski, L., Adrian, V., & Egan, A. M. (2022). Diabetic ketoacidosis in pregnancy: Clinical risk factors, presentation, and outcomes. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 107(11), 3137–3143. https://doi.org/10.1210/clinem/dgac464
Farooqi, S., Raj, S., Koyfman, A., & Long, B. (2023). High risk and low prevalence diseases: Thyroid storm. The American Journal of Emergency Medicine, 69, 127–135. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2023.03.035
Gangakhedkar, G. R., & Kulkarni, A. P. (2021). Physiological changes in pregnancy. Indian Journal of Critical Care Medicine, 25(Suppl. 3), S189–S192. https://doi.org/10.5005/jp-journals-10071-24039
Jaber, J. F., Standley, M., & Reddy, R. (2019). Euglycemic diabetic ketoacidosis in pregnancy: A case report and review of current literature. Case Reports in Critical Care, 2019, 8769714. https://doi.org/10.1155/2019/8769714
Korevaar, T. I. M., Leung, A. M., Alexander, E. K., Bliddal, S., Boelaert, K., Brenta, G., Chou, R., Dhillon-Smith, R., Dosiou, C., Eaton, J. L., Guan, H., Kilpatrick, S. J., Lasserre, B. J., Lee, S. Y., Maraka, S., Meister, K. D., Morris-Wiseman, L. F., Nguyen, C. T., Pearce, E. N., & Shan, Z. (2026). American Thyroid Association 2026 guidelines for thyroid disease in preconception, pregnancy, and postpartum. Thyroid, 36(5), 481–544. https://doi.org/10.1177/10507256261445624
Mégier, C., Dumery, G., & Luton, D. (2023). Iodine and thyroid maternal and fetal metabolism during pregnancy. Metabolites, 13(5), 633. https://doi.org/10.3390/metabo13050633
Nelson-Piercy, C., Dean, C., Shehmar, M., Gadsby, R., O’Hara, M., Hodson, K., Nana, M., & Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. (2024). The management of nausea and vomiting in pregnancy and hyperemesis gravidarum (Green-top Guideline No. 69). BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology, 131(7), e1–e30. https://doi.org/10.1111/1471-0528.17739
Ng, Y. H. G., Ee, T. X., Kanagalingam, D., & Tan, H. K. (2018). Resolution of severe fetal distress following treatment of maternal diabetic ketoacidosis. BMJ Case Reports, 2018, bcr2017221325. https://doi.org/10.1136/bcr-2017-221325
Satoh, T., Isozaki, O., Suzuki, A., Wakino, S., Iburi, T., Tsuboi, K., Kanamoto, N., Otani, H., Furukawa, Y., Teramukai, S., & Akamizu, T. (2016). 2016 guidelines for the management of thyroid storm from the Japan Thyroid Association and Japan Endocrine Society (first edition). Endocrine Journal, 63(12), 1025–1064. https://doi.org/10.1507/endocrj.EJ16-0336
Spencer, N. R., Clark, S. M., & Harirah, H. M. (2023). Management of diabetic ketoacidosis in pregnancy. Clinical Obstetrics and Gynecology, 66(1), 186–195. https://doi.org/10.1097/GRF.0000000000000758
Stathi, D., Lee, F. N., Dhar, M., Bobotis, S., Arsenaki, E., Agrawal, T., Triantafyllidis, K. K., & Kechagias, K. S. (2025). Diabetic ketoacidosis in pregnancy: A systematic review of the reported cases. Clinical Medicine Insights: Endocrinology and Diabetes, 18, 11795514241312849. https://doi.org/10.1177/11795514241312849
Umpierrez, G. E., Davis, G. M., ElSayed, N. A., Fadini, G. P., Galindo, R. J., Hirsch, I. B., Klonoff, D. C., McCoy, R. G., Misra, S., Gabbay, R. A., Bannuru, R. R., & Dhatariya, K. K. (2024). Hyperglycemic crises in adults with diabetes: A consensus report. Diabetes Care, 47(8), 1257–1275. https://doi.org/10.2337/dci24-0032
Vadini, V., Vasistha, P., Shalit, A., & Maraka, S. (2024). Thyroid storm in pregnancy: A review. Thyroid Research, 17, Article 2. https://doi.org/10.1186/s13044-024-00190-y
Younger, J. D., Reitman, E., & Gallos, G. (2017). Tocolysis: Present and future treatment options. Seminars in Perinatology, 41(8), 493–504. https://doi.org/10.1053/j.semperi.2017.08.008
Çopuroğlu, M. (2026). GEBELİKTE ENDOKRİN ACİLLER: DİYABETİK KETOASİDOZ VE TİROİD FIRTINASI. In YURTCU, N. (Ed.), Obstetrik ve Jinekolojik Acillerde Multidisipliner Güncel Yaklaşım (pp. 273-304). Vizetek Yayıncılık. https://doi.org/10.54637/vizetek.9786253823962
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |