Sanatta Teknoloji ve Dijitalleşme: Yaratıcılığın Yeniden Tanımlanması
Özet
Özet
Teknolojinin hızlı gelişimi ve dijitalleşmenin yaşamın her yönüne inerek genişlemesi sanatın tasarım ve sunum yöntemlerinde önemli değişimlere yol açmıştır. Dijital teknikler, sanatçılara geleneksel yöntemlerin ötesinde yeni ifade olanakları sunmaktadır. Dijital sanat, yapay zekâ, artırılmış ve sanal gerçeklik, NFT, VFX, animasyon ve etkileşimli sanat gibi teknolojik uygulamalar, sanat eserinin oluşum sürecinde yeni üretim yöntemlerinin dâhil edilmesini sağlamaktadır. Sanal Gerçeklik (VR), sürükleyici sanat deneyimlerinin oluşturulmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu teknolojik dönüşüm, yalnızca sanatçı ile makine arasındaki etkileşimi değil; aynı zamanda sanatçı, sanat eseri, yaratıcılık ve özgünlük kavramlarının geleneksel anlamlarının yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır.
Bu çalışma, dijital teknolojilerin sanat üzerindeki etkisini ortaya koymakta ve sanat alanının gelecekte nasıl bir pusula izleyebileceğine dair öngörüler sunarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, dijital ortamda üretilen, çoğaltılabilen ve yeniden biçimlendirilebilen sanat eserlerinin özgünlük, sanatçı emeği ve fikrî -mülkiyet haklarına ilişkin ortaya çıkan etik sorunlar tartışılmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, dijitalleşmenin çağdaş sanatta üretim biçimleri, yaratıcılık, özgünlük ve sanat eseri kavramları üzerindeki dönüşümünü ortaya koymayı ve teknolojik gelişmelerin sanat alanının geleceğine yönelik olası etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın, dijital sanat ve teknoloji-sanat ilişkisi alanında yapılacak özgün araştırmalara kaynak oluşturması hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Dijital sanat, bilgisayar teknolojisi, yaratıcılık, yapay zekâ, tasarım, NFT, VFX, sanal gerçeklik.
Konu Alanı: Sosyal Bilimler -> Güzel Sanatlar -> Plastik Sanatlar
Aydoğan, E. B. (2008). Walter Benjamin ve Sanat Yapıtının ‘AURA’sı. Akdeniz Sanat Dergisi, 1(2).
Allboun, I., & Yavuz, S. (2025). The Aesthetic Representation of Digital Writing: The Relationship between Letter, Form, and Meaning in New Media Arts.( Dijital Yazının Estetik Temsili: Yeni Medya Sanatında Harf, Biçim ve Anlam İlişkisi) International Journal of Troy Art and Design, 5(11), 138–161, December, E-ISSN: 2757-587X, http://troyart.dergi.comu.edu.tr
Atan, A., Uçan, B., & Bilsel, Ç. (2015). Dijital Sanat Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme., İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 7(26), 1-14. https://izlik.org/JA72ED67NB
Crevier, D. (1993). AI: The Tumultuous History of the Search for Artificial Intelligence.Basic Books, https://www.researchgate.net/publication/233820788_AI_The_Tumultuous_History_of_the_ Search_for_Artificial_Intelligence
Chavez,G. (2009) Master Collection. Volume:1, Digital Painting Techniques, Focal Press,. ISBN: 978-0-240-52174-9, USA.
https://www.academia.edu/24166505/Digital_Art_Masters_1
Çam, O. Ve Turgut, E.Ö.(2015) Yaratıcılık, Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 31 (2) : 78-85, 2015
Davun, B (2022) Eğitimde ve Sanatta Metaverse Kullanımı NFT ve VFX Tasarımları, Farklı Boyutlarıyla Metaverse (Editör: Prof.Dr. Veysel Çakmak) Nobel Yayıncılık.1. Basım. ISBN: 978-625-427-523-4. https://www.nobelyayin.com/farkli-boyutlariyla-metaverse-19071.html
Davun, B ve Parsıl, Ü. (2023) Eserlerinde Grafiksel Etkiler Taşıyan Türk Sanatçı Örneklemleri ve İletişim Boyutu, Sanatın Sesi (Editör: Prof.Dr. Fatih Başbuğ, Öğ. Gör. Ümit Parsıl) Serüven Yayıncılık.1. Basım. ISBN: 9786256644007.
Dinçeli, D. (2020) Yaratıcılık ve Sanat, Sanat Eğitimi Dergisi, Cilt 8, Sayı 1, 2020 İlkbahar (ISSN: 2147-8007, E-ISSN)
Ertel, M. (1985). Amblem Tasarımı Üzerine Bazı Değinmeler, Grafik Sanatı Dergisi, Sayı:1-. 4, İstanbul.
Danqing H., Jiaqi G , Shizhao S. , Hanling T., Jieru L.(2023) A Survey for Graphic Design Intelligence, numarXiv:2309.01371v1 [cs.HC] 4 Sep 2023
İkizoğlu, S (2024) Sanatsal Yaratımın Doğası Bağlamında Anselm Kiefer’in Sanatı, İdil Dergisi, Cilt 13, Sayı 114, 2024/2 (ISSN: 2146-9903, E-ISSN: 2147-3056) www.idildergisi.com
Kalkan, D. A. (2026). Dijitalleşme Sürecinde Sanatsal Temsillerin Yeniden İnşası. Sanat ve Tasarım Dergisi, 38, 407-428.https://doi.org/10.18603/sanatvetasarim.1857527
Kwastek. K.(2013) Aesthetics of Interaction in Digital Art Downloaded from The MIT Press
Cambridge, Massachusetts, London, England
http://direct.mit.edu/books/monograph/4436/bookpreview-pdf/2437153
Koehler, M. J., & Mishra, P. (2009). What is technological pedagogical content knowledge (TPACK), Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 9(1), 60–70.
Özer, A. (2023) Dijital Sanatın Eleştirisi Üzerine Bir Tartışma, Özgür Yayınları, https://doi.org/10.58830/ozgur.pub337.c1494
Paul, C. (2020) Digital Art Now: Histories Of (Im)Materialities International Journal For Digital Art History , Volume:5, 2.2-2.11. https://doi.org/10.11588/dah.2020.5.75504
San, İ. (2004) Sanat ve Eğitim Yaratıcılık, Temel Sanat Kuramları, Sanat Eleştirisi Yaklaşımları. 3. Baskı, Ütopya Yayınevi, Ankara. 975-6361-02-6.
Stuart J. Russell and Peter Norvig (2022) Artificial Intelligence A Modern Approach, Pearson Education Limited, United Kingdom , ISBN 10: 1-292-40113-3 ISBN 13: 978-1-292-40113-3 eBook ISBN 13: 978-1-292-40117-1
Vargün, Ö.(2023) Teknoloji ve sanatın dönüşümü: Dijital Sanat Journal of Arts Volume/Cilt: 6, Issue/Sayı: 1 Year/Yıl: 2023, pp. 49-54 E-ISSN: 2636-7718 https://journals.gen.tr/arts DOI: https://doi.org/10.31566/arts.1968
Victoria and Albert Museum (V&A). (2024) “Digital Art & Design Dictionary.” 17 Nisan.2024 https://www.vam.ac.uk/collections/digital-art-design
Wei, W.(2024) The Evolution of Digital Art: From Early Experiments to Con-temporary Practices. International Journal of Literature and Art Innovation, Vol.1, No:1. https://soapubs.com/index.php/IJLAI
WEB Kaynakları
.https://ethereum.org/nft/. 17.08.2026 tarihinde ulaşılmıştır.
DAVUN, B. (2026). Sanatta Teknoloji ve Dijitalleşme: Yaratıcılığın Yeniden Tanımlanması. In YÜKSEL, İ. (Ed.), Plastik Sanatlarda Kuram ve Uygulama (pp. -). Vizetek Yayıncılık. https://doi.org/10.54637/vizetek.9786253823863
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |