KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE EĞİTİM, FARKINDALIK VE MESLEKİ YETKİNLİK
Özet
Özet
Kadına yönelik şiddet, kadınların fiziksel, psikolojik, cinsel ve sosyal sağlığını olumsuz etkileyen, toplumsal cinsiyet eşitsizliğiyle ilişkili önemli bir halk sağlığı ve insan hakları sorunudur. Şiddet; fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddetin yanı sıra kontrol edici davranışlar, dijital şiddet ve obstetrik şiddet gibi farklı biçimlerde ortaya çıkabilmekte ve çoğu zaman birden fazla şiddet türü birlikte yaşanabilmektedir. Kadına yönelik şiddetin ortaya çıkmasında bireysel, ilişkisel, toplumsal ve yapısal birçok faktör rol oynamaktadır. Şiddetin erken dönemde fark edilmesi, uygun biçimde değerlendirilmesi ve şiddete maruz kalan kadınların gerekli sağlık ve sosyal hizmetlere yönlendirilmesinde hemşireler önemli bir role sahiptir. Bu nedenle hemşirelik öğrencilerinin lisans eğitimi sürecinde kadına yönelik şiddete ilişkin bilgi, farkındalık, iletişim ve klinik uygulama becerilerinin geliştirilmesi mesleki yetkinliğin önemli bir bileşenidir. Bu bölümde kadına yönelik şiddetle mücadelede eğitimin önemi ve hemşirelik öğrencilerinin mesleki yetkinliklerinin geliştirilmesine yönelik eğitim yaklaşımları ele alınmıştır. Mevcut kanıtlar yapılandırılmış eğitimlerin özellikle bilgi, farkındalık ve şiddet vakalarına müdahaleye yönelik hazırlık düzeyinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bununla beraber, eğitimlerin klinik uygulamalara ve uzun dönemli davranış değişikliğine etkisine ilişkin kanıtların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda kadına yönelik şiddet konusunun hemşirelik eğitiminde süreklilik sağlayacak şekilde ele alınması ve kuramsal bilgi ve uygulamaya yönelik eğitim yöntemlerinin bütünleştirilmesi önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kadına yönelik şiddet, Öğrenci hemşire, Şiddet
Konu Alanı: Hemşirelik -> Doğum ve Ebelik -> Ebelik
Kaynaklar
Ağartıoğlu Kundakçı, G., & Uysal Toraman, A. (2023). Türk hemşirelerin ve hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik eş şiddetine ilişkin bilgi, tutum ve uygulamaları: Sistematik derleme. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences, 3(3), 386–402. https://doi.org/10.56061/fbujohs.1228294
Bahadır Yılmaz, E., & Yüksel, A. (2023). Kadına yönelik şiddet eğitiminin hemşirelik öğrencilerinin şiddete yönelik tutumları, mesleki tutumları ve şiddetin belirtilerini tanıma düzeylerine etkisi: Yarı deneysel çalışma. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 15(2), 508–516. https://doi.org/10.5336/nurses.2022-94829
Benítez-Hidalgo, V., Henares-Montiel, J., Ruiz-Pérez, I., & Pastor-Moreno, G. (2025). International prevalence of technology-facilitated sexual violence against women: A systematic review and meta-analysis of observational studies. Trauma, Violence, & Abuse, 26(4), 668–681. https://doi.org/10.1177/15248380241286813
Berber, M. A., & Hotun Şahin, N. (2023). Aile içi şiddetin kadın sağlığına etkisi ve hemşirelik yaklaşımı. Health Academy Kastamonu, 8(3), 561–568. https://doi.org/10.25279/sak.1075161
Calvillo, C., Marshall, A., Gafford, S., & Montgomery, B. E. E. (2024). Intimate partner violence and its relation to sexual health outcomes across different adult populations: A systematic review. Frontiers in Sociology, 9, 1498969. https://doi.org/10.3389/fsoc.2024.1498969
Cerit, E., & Alp Yılmaz, F. (2023). Opinions of male nursing students about violence against women: A qualitative study. International Nursing Review, 70(3), 394–404. https://doi.org/10.1111/inr.12782
Crombie N, Hooker L, Reisenhofer S. (2017). Nurse and midwifery education and intimate partner violence: a scoping review. J Clin Nurs. 26(15-16):2100-2125. https://doi.org/10.1111/jocn.13376
Delimehmet, E., & Bahadır Yılmaz, E. (2025). Evaluating the effect of gender on nursing students' attitudes toward violence against women by metaphor analysis: A qualitative study. Public Health Nursing, 42(6), 1880–1889. https://doi.org/10.1111/phn.70006
Genç, Y., Altıparmak, İ. B., & Ustabaşı Gündüz, D. (2019). Kadına yönelik şiddetin erkekler tarafından değerlendirilmesi: Sakarya örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 391–408. https://doi.org/10.32709/akusosbil.537650
Kafadar, H., & Sehlikoğlu, K. (2019). Bir tıp fakültesi öğrencilerinin kadına yönelik şiddet konusundaki görüş ve tutumlarının belirlenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(32).
Kalra, N., Hooker, L., Reisenhofer, S., Di Tanna, G. L., & García-Moreno, C. (2021). Training healthcare providers to respond to intimate partner violence against women. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2021(5), CD012423. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012423.pub2
Kaplan, S., Akalın, A., Pınar, G., & Yılmazer, T. (2014). Hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik aile içi şiddete ve mesleki rollerine yönelik tutumları. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik E-Dergisi, 2(1), 26–35.
Karakurt, G., Baier, A. L., Bowling, A. R., Singuri, S., Oguztuzun, C., & Bolen, S. (2024). Systematic review and data synthesis on the treatment of sexual violence victimization by an intimate partner. Journal of Marital and Family Therapy, 50(1), 71–94. https://doi.org/10.1111/jmft.12670
Kim, C., & Ferraresso, R. (2023). Examining technology-facilitated intimate partner violence: A systematic review of journal articles. Trauma, Violence, & Abuse, 24(3), 1524–1537. https://doi.org/10.1177/15248380211061402
Öztürk, A., Albayrak, İ., Gürel, B., Morkoç, İ., & Kaçan, H. (2024). Effect of a Structured Education Program on Nursing Students’ Awareness and Attitudes Towards Violence Against Women: A Quasi-Experimental Study. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 16(Supplement 1), 125-135. https://doi.org/10.18863/pgy.1400503
Sardinha, L., Maheu-Giroux, M., Stöckl, H., Meyer, S. R., & García-Moreno, C. (2022). Global, regional, and national prevalence estimates of physical or sexual, or both, intimate partner violence against women in 2018. The Lancet, 399(10327), 803–813. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)02664-7
Seçgin, L., Arslan, T., & Tarı Selçuk, K. (2022). Türkiye’de son beş yılda kadına yönelik şiddet: COVID-19 pandemisinin etkisi. Humanistic Perspective, 4(1), 28–43. https://doi.org/10.47793/hp.1025470
Shaqiqi, W., Cuthill, F., & Brennan, G. (2022). Nursing students' knowledge, attitudes, preparedness and practice towards intimate partner violence against women: A scoping review and thematic synthesis. Nurse Education Today, 116, 105452. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2022.105452
Shorey, S., Chua, C. M. S., Chan, V., & Chee, C. Y. I. (2023). Women living with domestic violence: Ecological framework-guided qualitative systematic review. Aggression and Violent Behavior, 71, 101835. https://doi.org/10.1016/j.avb.2023.101835
Stöckl, H., Sardinha, L., Maheu-Giroux, M., Meyer, S. R., & García-Moreno, C. (2021). Physical, sexual and psychological intimate partner violence and non-partner sexual violence against women and girls: A systematic review protocol for producing global, regional and country estimates. BMJ Open, 11(8), e045574. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2020-045574
Stubbs, A., & Szoeke, C. (2022). The effect of intimate partner violence on the physical health and health-related behaviors of women: A systematic review of the literature. Trauma, Violence, & Abuse, 23(4), 1157–1172. https://doi.org/10.1177/1524838020985541
Türkiye İstatistik Kurumu. (2025, 7 Ekim). Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması, 2024.
White, S. J., Sin, J., Sweeney, A., Salisbury, T., Wahlich, C., Montesinos Guevara, C. M., Gillard, S., Brett, E., Allwright, L., Iqbal, N., Khan, A., Perot, C., Marks, J., & Mantovani, N. (2024). Global prevalence and mental health outcomes of intimate partner violence among women: A systematic review and meta-analysis. Trauma, Violence, & Abuse, 25(1), 494–511. https://doi.org/10.1177/15248380231155529
World Health Organization. (2014). Violence and Injury Prevention: Global Status Report on Violence Prevention. Genova, WHO.
https://www.who.int/publications/i/item/9789241564793
World Health Organization. (2025). Violence against women prevalence estimates, 2023: Global, regional and national prevalence estimates for intimate partner violence against women and non-partner sexual violence against women. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240116962
World Health Organization. (2026, June 18). Violence against women. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/violence-against-women
Yanıkkerem, E., & Esmeray, N. (2023). Hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik şiddet hakkında tutumlarının incelenmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 6(2), 416–426. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1097154
Yastıbaş-Kaçar, C., Uysal, M. S., & Güngör, D. (2024). Mental health outcomes of physical, sexual, and psychological intimate partner violence among women in Turkey: A latent class study. Aggressive Behavior, 50(1), e22113. https://doi.org/10.1002/ab.22113
BİLGEN, F. G. (2026). KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE EĞİTİM, FARKINDALIK VE MESLEKİ YETKİNLİK. In GÜÇLÜ CİHAN, E. (Ed.), Kadın Sağlığında Güncel Yaklaşımlar ve Disiplinlerarası Perspektifler (pp. 31-48). Vizetek Yayıncılık. https://doi.org/10.54637/vizetek.9786253824013
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |