KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN ÖNLENMESİNDE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR VE SAĞLIK SİSTEMİNE ETKİLERİ
Özet
Kadına yönelik şiddet, fiziksel, ruhsal, cinsel ve cinsel sorunların olumsuz etkileri, yaşam gücünü azaltan ve sağlık sistemleri üzerinde önemli sosyal ve ekonomik yük, küresel bir halk sağlığı ve insan hakları sorunudur. Şiddetin önlenmesine yönelik güncel yaklaşımlar, yalnızca şiddet ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek değil; Risklerin erken dönem belirlenmesini, koruyucu ve gösterge sağlık belirtilerini ve bunların güvenli, erişilebilir ve bütüncül hizmetlere ulaştırılmasının temeli yer almaktadır. Bu yetenek birinci basamak sağlık hizmetleri, doğum öncesi ve doğum sonrası bakım ile acil servisler, kadınlarla düzenli temas sağlayarak kesintilerin erken fark edilmesi, değerlendirilmesi ve uygun hizmetlere yönlendirilmesi açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Güncel çözümler; rutin değerlendirme ve tarama uygulamalarının oluşturulması, travma bilgileri ve kadın merkezli bakım modellerinin kullanılabilirliği, sağlık çalışanlarının temizliğinin ve güvenli biçimde denetlenmesinin kaydedilmesi, multidisipliner ve sektörler arası iş birliğinin oluşturulması ile dijital ve toplumlar arası müdahalelerin yaygınlaştırılmasını sağlar. Bu süreçte ebeler ve diğer sağlık profesyonellerinin yalnızca klinik bakım sunması değil, aynı zamanda erken tanılama, randevu, savunuculuk, güvenliğin saklanması, kayıt ve uygun hizmetlere yönlendirme rollerini üstlenmeleri önemsenecek. Sağlık sisteminin şiddete yanıt kapasitesinin ortaya çıkması; Sağlık çalışanlarının sürekli eğitimi, standart değerlendirme ve yönlendirmenin sürdürülmesi, kurumlar arası koordinasyonun sağlanması ve kadınlardan önce yapılan hizmet modellerinin yaygınlaştırılmasıyla mümkündür. Etki önleme ve erken müdahale uygulamalarının sağlık sistemlerine entegre edilmesi, sağlık üzerindeki uzun vadeli sonuçların azaltılması, gereksiz ve tekrarlayan sağlık hizmeti başvurularının önlenmesi, hizmetin korunması ve hasta güvenliğinin kırılmasına katkının kesilmesi. Sonuç olarak, kadınların yönelimli birleşimi, bireysel müdahalelerin ötesinde; koruyucu, bütüncül, travma bilgisili, kadın merkezli ve hak bireysel bir sağlık sistemi yaklaşımının benimsenmesini ve sağlık profesyonellerinin bu doğrultuda eğitilmesini gerektirir.
Anahtar Kelimeler: Bütüncül Bakım, Ebelik, Güncel Yaklaşımlar, Kadına Yönelik Şiddet, Sağlık Sistemi, Şiddeti Önleme
Konu Alanı: Tıp -> Tıp (diğer) -> Sağlık Politikası
Abdelnabi, SJ, Munro-Kramer, ML, Moyer, CA, Williams, JE ve Lori, JR (2024). Ganalı kadınların grup halinde doğum öncesi bakım sırasında yakın partner yönetimi (IPV) deneyimi: kümelenmiş randomize kontrollü bir çalışmadan kısa bir rapor. Küresel sağlık eylemi , 17 (1), 2325250. https://doi.org/10.1080/16549716.2024.2325250
Aca, Z., Kırcal-Şahin, A., Özdemir, A. ve Kaymakcı, YS (2025). Türkiye'deki kadın sanatçıların toplumsal cinsiyet kalıpları ve mesleki deneyimleri. Halk Sağlığında Sınırlar , 13 , 1538517. https://doi.org/10.3389/fpubh.2025.1538517
Agu, IC, Das, M., King, R., Agwu, P. ve Mbachu, CO (2025). Batı Afrika'da cinsiyete dayalı üretimin ele alan incelemelerinin kapsamlı bir incelemesi: tipolojileri, uygulama mekanizmalarını, sonuçları ve çoğaltmayı taramayı. Çatışma ve Sağlık , 19 (1), 70. 70. https://doi.org/10.1186/s13031-025-00712-x
Alhabib, S., Nur, U. ve Jones, R. (2010). Kadınlara yönelik ev içi şiddet: Yaygınlık çalışmaları üzerinde sistematik inceleme. Aile içi şiddet dergileri , 25 (4), 369-382. https://doi.org/10.1007/s10896-009-9298-4
Alkan, Ö. ve Demir, A. (2025). Kırsal ve farklı bölgelerde Türk kadınlarına yönelik yakın partner sıcaklığının duygusal şiddeti. BMC Halk Sağlığı , 25 (1), 774. https://doi.org/10.1186/s12889-025-22009-7
Alkan, Ö., Özar, Ş. ve Ünver, Ş. (2021). Kadına yönelik ekonomik şiddet: Türkiye örneği. PLoS bir , 16 (3), e0248630. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0248630
Altan Arslan, Ş., Kara, N. ve Duranay, HI (2022). Kadınlara karşı ölenler için kadın Hareketleri: Türkiye'deki 4320 sayılı Kanun'un günlük kayıtları. Politika Çalışmaları , https://doi.org/10.1080/01442872.2021.1977263
Arora, S., Deosthali, PB ve Rege, S. (2019). Aile içi şiddete maruz kalan hamile kadınlar için doğum öncesi uygulanan bir bakım müdahalesinin etkinliği: ön ayrı bir çalışma. BJOG: Uluslararası Kadın Doğum ve Jinekoloji Dergisi , 126 , 50-57. https://doi.org/10.1111/1471-0528.15846
Bacchus, LJ, d'Oliveira, AFPL, Pereira, S., Schraiber, LB, Aguiar, JMD, Graglia, CGV, ... & Colombini, M. (2023). Brezilya'da kadınlara yönelik aile politikaları içi ele almak için kanıta dayalı bir birinci basamak sağlık hizmeti müdahalesi: karma yöntemli bir değerlendirme. BMC temel bakım , 24 (1), 198. https://doi.org/10.1186/s12875-023-02150-1
Barut-Bektaş, B., Öztürk, B., Çay, M. ve Yalım, AC (2025). Kadın Sığınma Evlerindeki Kişisel Arasında Kadına Yönelik Şiddet Mağdurlarına İlişkin Bakış Açıları. Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi , 51 (2), 554-567. https://doi.org/10.1080/01488376.2024.2383267
Briere, J. ve Jordan, CE (2004). Kadınlara yönelik şiddet: Sonuç karmaşıklığı ve tedavi ve tedaviye yönelik çıkarımlar. Kişilerarası şiddet dergisi , 19 (11), 1252-1276. https://doi.org/10.1177/0886260504269682
Burke, E., Watson, K., Eva, G., Gold, J., Garcia-Moreno, C., & Amin, A. (2024). Is addressing violence against women prioritised in health policies? Findings from a WHO policies database. PLOS global public health, 4(2), e0002504. https://doi.org/10.1371/journal.pgph.0002504
Cepeda, I., Lacalle-Calderon, M., & Torralba, M. (2022). Measuring Violence Against Women: A Global Index. Journal of Interpersonal Violence, 37(19–20), NP18614–NP18638. https://doi.org/10.1177/08862605211037424
Chakraborty, S., & Pal, AR (2020). Kadınlara Yönelik Şiddet: Bir Analiz. Zihin ve Toplum. https://doi.org/10.56011/mind-mri-91-2-20208.
Chalise, P., Manandhar, P., Infanti, J. J., Campbell, J., Henriksen, L., Joshi, S. K., ... & Lukasse, M. (2023). Addressing Domestic Violence in Antenatal Care Environments in Nepal (ADVANCE)–study protocol for a randomized controlled trial evaluating a video intervention on domestic violence among pregnant women. BMC public health, 23(1), 1794. https://doi.org/10.1186/s12889-023-16685-6
Colombini, M., Mayhew, S. H., García-Moreno, C., d’Oliveira, A. F., Feder, G., & Bacchus, L. J. (2022). Improving health system readiness to address violence against women and girls: a conceptual framework. BMC health services research, 22(1), 1429. https://doi.org/10.1186/s12913-022-08826-1
Del Risco Sánchez, O., Vasconcellos Freitas-Jesus, J., Machado Labre, D., Monteiro, I., & Surita, F. G. (2026). Developing an interprofessional strategy to address domestic violence in antenatal and postnatal care service: a quality improvement project. Journal of Interprofessional Care, 40(3), 619-628. https://doi.org/10.1080/13561820.2026.2636914
Deuba, K., Shrestha, R., Koju, R., Jha, V. K., Lamichhane, A., Mehra, D., & Ekström, A. M. (2024). Assessing the Nepalese health system’s readiness to manage gender-based violence and deliver psychosocial counselling. Health policy and planning, 39(2), 198-212. DOI: https://doi.org/10.1093/heapol/czae003
Eisenhut, K., Sauerborn, E., García-Moreno, C., & Wild, V. (2020). Mobile applications addressing violence against women: a systematic review. BMJ global health, 5(4). https://doi.org/10.1136/bmjgh-2019-001954
Ellsberg, M., Arango, D. J., Morton, M., Gennari, F., Kiplesund, S., Contreras, M., & Watts, C. (2015). Prevention of violence against women and girls: what does the evidence say?. The lancet, 385(9977), 1555-1566. http://dx.doi.org/10.1016/S0140-6736(14)61703-7
Emezue, C. (2020). Digital or digitally delivered responses to domestic and intimate partner violence during COVID-19. JMIR public health and surveillance, 6(3), e19831. https://doi.org/10.2196/19831
Fernández-Conde, M. D. M. G., Zavaleta, C. E. C., & Suárez, M. M. (2024). Prevención primaria de la violencia de género. Atención primaria, 56(11), 102845. https://doi.org/10.1016/j.aprim.2023.102845
Gabellini, E., Salvatori, A., Greco, M. T., Cattaneo, C., Tambuzzi, S., Costantino, M. A., & Russo, A. G. (2025). Access to health services by women subjected to violence: findings from administrative healthcare data from the metropolitan area of northern Italy. BMC Women's Health, 25(1), 61. https://doi.org/10.1186/s12905-025-03582-w
Gadappa, S., Prabhu, P., Deshpande, S., Gaikwad, N., Arora, S., Rege, S., ... & Amin, A. (2022). Hindistan'ın Maharashtra eyaletindeki 3 üçüncü basamak hastanesinde kadınlara yönelik şiddete karşı sağlık sistemi yanıtının uygulanmasında yenilikler: sağlayıcı kapasitesinin ve tesis hazırlığının iyileştirilmesi. Uygulama araştırması ve pratiği , 3 , 26334895211067988. https://doi.org/10.1177/26334895211067988
García-Moreno, C., Zimmerman, C., Morris-Gehring, A., Heise, L., Amin, A., Abrahams, N., ... & Watts, C. (2015). Addressing violence against women: a call to action. The lancet, 385(9978), 1685-1695. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(14)61830-4
Glozah, F. N., & Shaheen, A. (2025). Public health approaches to ending violence against women: global campaigns, policy, and community action. Frontiers in Public Health, 13, 1770777. https://doi.org/10.3389/fpubh.2025.1770777
González Fernández-Conde, M. M., Camero Zavaleta, C. E., & Menéndez Suárez, M. (2024). Prevención primaria de la violencia de género. Atención Primaria, 56(4), 102845. https://doi.org/10.1016/j.aprim.2023.102845
Grose, R. G., Chen, J. S., Roof, K. A., Rachel, S., & Yount, K. M. (2021). Sexual and reproductive health outcomes of violence against women and girls in lower-income countries: a review of reviews. The Journal of Sex Research, 58(1), 1-20. https://doi.org/10.1080/00224499.2019.1707466
Gutmann, V. L. R., Manfrini, G. C., Barroso, T. M. M. D. D. A., Silva, C. D., Lindner, S. R., & Corrêa, S. M. (2025). Prevention approaches aimed at men who commit violence against women: a scoping review. Revista da Escola de Enfermagem da USP, 59, e20250036. https://doi.org/10.1590/1980-220X-REEUSP-2025-0036en
Gülel, D. (2021). A critical assessment of Turkey’s positive obligations in combatting violence against women: looking behind the judgments. Muslim World Journal of Human Rights, 18(1), 27-53. https://doi.org/10.1515/mwjhr-2021-0016
Hegarty, K. L., Andrews, S., & Tarzia, L. (2022). Transforming health settings to address gender‐based violence in Australia. Medical journal of Australia, 217(3), 159-166. https://doi.org/10.5694/mja2.51638
Juli, M. R., Juli, R., Juli, G., & Figliuzzi, S. (2023). Victim blaming: being a victim twice. Comparison of emotional and socio-cultural aspects. Psychiatria Danubina, 35(Suppl 2), 150-154.
Kiriaki, P., Michopoulos, A., Igoumenidis, M., Kalafati, M., & Tziaferi, S. (2024). P-098 Investigation, diagnosis and management of abused women presenting to the emergency department. Occupational Medicine, 74(Supplement_1), 0. https://doi.org/10.1093/occmed/kqae023.0578
Kirk, L., Terry, S., Lokuge, K., & Watterson, J. L. (2017). Effectiveness of secondary and tertiary prevention for violence against women in low and low-middle income countries: a systematic review. BMC public health, 17(1), 622.
Krahé, B. (2016). Violence against women. Aggression and Violence, 251-268. http://dx.doi.org/10.1016/j.copsyc.2017.03.017
Lomazzi, V. (2023). The cultural roots of violence against women: individual and institutional gender norms in 12 countries. Social Sciences, 12(3), 117. https://doi.org/10.3390/socsci12030117
Lutgendorf, M. A. (2019). Intimate partner violence and women's health. Obstetrics & Gynecology, 134(3), 470–480. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000003326
Maruyama, N., & Horiuchi, S. (2024). Views from midwives and perinatal nurses on barriers and facilitators in responding to perinatal intimate partner violence in Japan: baseline interview before intervention. BMC health services research, 24(1), 1234. https://doi.org/10.1186/s12913-024-11737-y
Michau, L., Horn, J., Bank, A., Dutt, M., & Zimmerman, C. (2015). Prevention of violence against women and girls: lessons from practice. The Lancet, 385(9978), 1672-1684. http://dx.doi.org/10.1016/S0140-6736(14)61840-7
Miele, C., Maquigneau, A., Joyal, C. C., Bertsch, I., Gangi, O., Gonthier, H., ... & Lacambre, M. (2023). International guidelines for the prevention of sexual violence: A systematic review and perspective of WHO, UN Women, UNESCO, and UNICEF's publications. Child Abuse & Neglect, 146, 106497. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2023.106497
Miller, C. J., Adjognon, O. L., Brady, J. E., Dichter, M. E., & Iverson, K. M. (2021). Screening for intimate partner violence in healthcare settings: An implementation-oriented systematic review. Implementation research and practice, 2, 26334895211039894. https://doi.org//10.1177/26334895211039894
Montesanti, S. R. (2015). The role of structural and interpersonal violence in the lives of women: a conceptual shift in prevention of gender-based violence. BMC women's health, 15(1), 93. https://doi.org//10.1186/s12905-015-0247-5
Morse, S. M., Colombini, M., Lentz, E. C., Soriano, C. D., Morales, A. J. M., Olavarrieta, C. D., & Rodríguez, D. C. (2025). Political commitment and implementation: the health system response to violence against women in Mexico. Health policy and planning, 40(5), 519-530. https://doi.org/10.1093/heapol/czaf012
Musa, A., Chojenta, C., Geleto, A., & Loxton, D. (2019). The associations between intimate partner violence and maternal health care service utilization: a systematic review and meta-analysis. BMC women's health, 19(1), 36. https://doi.org/10.1186/s12905-019-0735-0
Ostadtaghizadeh, A., Zarei, M., Saniee, N., & Rasouli, M. A. (2023). Gender-based violence against women during the COVID-19 pandemic: recommendations for future. BMC women's health, 23(1), 219. https://doi.org/10.1186/s12905-023-02372-6
Owens, J., Aboul-Enein, B. H., Bernstein, J., Dodge, E., & J. Kelly, P. (2024). Reducing violence against women and girls in the Arab league: A systematic review of preventive interventions. Trauma, Violence, & Abuse, 25(3), 2219-2233. https://doi.org/10.1177/15248380231207902
Pande, R. (2024). Virtual Reality and Real Threats: Gender Violence in a Digital Age. Current Research Journal of Social Sciences and Humanities, 7(2), 81–96. https://doi.org/10.12944/CRJSSH.7.2.02
Patch, M., Garinger, C., & Jack, S. M. (2026). Responding to Gender‐Based Violence in a Changing World: Prevention, Advocacy and Action. Journal of advanced nursing, 82, S5-S9. https://doi.org/10.1111/jan.70504
Pastor‐Moreno, G., Saletti‐Cuesta, L., Henares‐Montiel, J., Escudero‐Carretero, M. J., Higueras‐Callejón, C., & Ruiz‐Pérez, I. (2024). Systematic review of healthcare interventions for reducing gender‐based violence impact on the mental health of women with disabilities. Journal of nursing scholarship, 56(5), 638-652.
Potter, L. C., Morris, R., Hegarty, K., García-Moreno, C., & Feder, G. (2021). Categories and health impacts of intimate partner violence in the World Health Organization multi-country study on women’s health and domestic violence. International journal of epidemiology, 50(2), 652-662. https://doi.org/10.1093/ije/dyaa220
Proia, F., & Mauri, A. M. (2026). The health system and women experiencing violence: the dedicated pathway in Emergency Departments in Italy and the experience in the city of Rome. Frontiers in Sociology, 11, 1681402. https://doi.org/10.3389/fsoc.2026.1681402
Rani, J., & Lone, A. A. (2020). Violence against women with special reference to domestic violence. International Journal of Research and Analytical Reviews (IJRAR), 7(1), 884–888. https://doi.org/10.55248/gengpi.5.1024.3114
Sardinha, L., Maheu-Giroux, M., Stöckl, H., Meyer, SR ve García-Moreno, C. (2022). 2018 yılında kadınlara yönelik fiziksel veya cinsel veya her ikisi birden olan yakın partner şiddetinin küresel, bölgesel ve ulusal yaygınlık tahminleri. The Lancet , 399 (10327), 803-813. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)02664-7
Semahegn, A., Torpey, K., Manu, A., Assefa, N., Tesfaye, G., & Ankomah, A. (2019). Are interventions focused on gender-norms effective in preventing domestic violence against women in low and lower-middle income countries? A systematic review and meta-analysis. Reproductive health, 16(1), 93. https://doi.org/10.1186/s12978-019-0726-5
Sharifi, F., Talasaz, Z. H., & Larki, M. (2024). The establishment of shelters as a new paradigm towards struggling with violence against women: A literature review. Journal of Family & Reproductive Health, 18(1), 9. https://doi.org/10.18502/jfrh.v18i1.15434
Sharma, S., & Deepti, P. (2020). Prevention of violence against women. International Journal of Research and Analytical Reviews (IJRAR), 7(1), 452–456 https://doi.org/10.53469/jssh.2025.7(03).01
Shrestha, R., Sapkota, D., Sarraf, R. R., Mehra, D., Ekström, A. M., & Deuba, K. (2024). Perceptions on violence against women and its impacts on mental health and response mechanisms among community-based stakeholders: a qualitative study from Nepal. BMC women's health, 24(1), 258. https://doi.org/10.1186/s12905-024-03064-5
Sikder, S. S., Ghoshal, R., Bhate-Deosthali, P., Jaishwal, C., & Roy, N. (2021). Mapping the health systems response to violence against women: key learnings from five LMIC settings (2015–2020). BMC women's health, 21(1), 360. https://doi.org/10.1186/s12905-021-01499-8
Spencer, C. N., Khalil, M., Herbert, M., Aravkin, A. Y., Arrieta, A., Baeza, M. J., ... & Gakidou, E. (2023). Health effects associated with exposure to intimate partner violence against women and childhood sexual abuse: a burden of proof study. Nature Medicine, 29(12), 3243-3258. https://doi.org/10.1038/s41591-023-02629-5
Stein, C., Flor, L. S., Gil, G. F., Khalil, M., Herbert, M., Aravkin, A. Y., ... & Gakidou, E. (2025). The health effects associated with physical, sexual and psychological gender-based violence against men and women: a Burden of Proof study. Nature Human Behaviour, 9(6), 1201-1216. https://doi.org/10.1038/s41562-025-02144-2
Stöckl, H., & Sorenson, S. B. (2024). Violence against women as a global public health issue. Annual review of public health, 45(1), 277-294. https://doi.org/10.1146/annurev-publhealth-060722-025138
Surita, F. G., & del Risco Sánchez, O. (2022). Routine enquiry for domestic violence during antenatal care: an opportunity to improve women's health. Revista Brasileira de Ginecologia e Obstetrícia/RBGO Gynecology and Obstetrics, 44(03), 211-213. https://doi.org/10.1055/s-0042-1742735.ISSN 0100-7203.
Sutherland, G., Hargrave, J., Krnjacki, L., Llewellyn, G., Kavanagh, A., & Vaughan, C. (2024). A systematic review of interventions addressing the primary prevention of violence against women with disability. Trauma, Violence, & Abuse, 25(2), 1235-1247. https://doi.org/10.1177/15248380231175932
Tekin, D. (2023). Türkiye'nin Aile İçi Şiddette Ceza Reformu: Opuz Davasından 2020'lere. Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi , 11 (1), 26-40. https://doi.org/10.26650/JPLC2022-1197688 6650/JPLC2.26650/JPLC2022-1
Ullman, C., Amin, A., Bourassa, A., Chandarana, S., Dutra, F. ve Ellsberg, M. (2025). Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik büyüme odaklı müdahaleler: RESPECT kadın çerçevesini güncellemek için yapılan küresel sistematik incelemeler. BMJ Halk Sağlığı , 3 (1). https://doi.org/10.1136/bmjph-2024-001126
Ünver, Ş., Alkan, Ö. ve Oktay, E. (2024). Türkiye'de hamile kadınlara yönelik kişisel yakın partnerler: Topluma dayalı bir çalışma. Adaçayı Açık , 14 (2), 21582440241251989. https://doi.org/10.1177/21582440241251989
Wathen, CN, Burd, C., MacGregor, JC, Veenendaal, J., McLean, I., Mantler, T., & Pandemi Döneminde Kadınlara Yönelik Şiddet Hizmetleri Araştırma Merkezi. (2022). “Tüm kurallara uyarsak yapabileceklerimiz çok sınırlı”: COVİD-19 halk sağlığı protokollerinin kadınlara yönelik şiddet hizmetlerinin üzerindeki etkisine ilişkin nitel bir çalışma. BMC Halk Sağlığı , 22 (1), 1175. https://doi.org/10.1186/s12889-022-13550-w
Watts, C. ve Zimmerman, C. (2002). Kadınlara karşı şiddet: küresel kapsam ve büyüklük. Lancet , 359 (9313), 1232-1237. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(02)08221-1
Willoughby, M., Janca, E., Kwon, S., Johnston, B., Collins, T., Kinner, SA, ... ve Borschmann, R. (2024). Adalet sistemiyle büyüme genç kadınlara yönelik verimliliğin önlenmesi ve müdahale edilmesi: kapsamlı bir inceleme. Travma, Şiddet ve İstismar , 25 (2), 1036-1052. https://doi.org/10.1177/15248380231171183
Wilson, TD (2014). Latin Amerika'da kadınlara yönelik şiddet. Latin Amerika Perspektifleri , 41 (1), 3-18. https://doi.org/10.1177/0094582X13492143
Wokoma, T. ve Lindow, S. (2020). Kadınlara ve kız çocuklara yönelik şiddet. S. Arulkumaran, W. Ledger, L. Denny, & S. Doumouchtsis (Ed.), Oxford Kadın Doğum ve Jinekoloji Ders Kitabı içinde (ss. 684–692). Oxford Üniversitesi Yayınları. https://doi.org/10.1093/med/9780198766360.003.0055
Yalley, AA, Jarašiūnaitė-Fedosejeva, G., Kömürcü-Akik, B. ve de Abreu, L. (2024). Doğum hasarına yönelik müdahaleler: Sağlık hizmetlerindeki müdahalelerin ve bunların anne bakım sonuçlarının üzerindeki kapsamlı bir inceleme. Halk sağlığında sınırlar , 12 , 1388858. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1388858
Zobbi, VF, Alberti, S., Fumagalli, S., Colciago, E. ve Nespoli, A. (2022). Hamilelik sırasında yakın partner taraması: ebelerin bakış açısı. Kadın ve Sağlık , 62 (9-10), 827-838. https://doi.org/10.1080/03630242.2022.2148804
Kök, G. & Altıparmak, s. (2026). KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN ÖNLENMESİNDE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR VE SAĞLIK SİSTEMİNE ETKİLERİ. In GÜÇLÜ CİHAN, E. (Ed.), Kadın Sağlığında Güncel Yaklaşımlar ve Disiplinlerarası Perspektifler (pp. 66-89). Vizetek Yayıncılık. https://doi.org/10.54637/vizetek.9786253824013
| Kitap: |
| Yayınevi:
Vizetek Yayıncılık |